1598. Włochy

Dominikański kościół Santa Maria Novella znajduje się we Florencji przy placu o takiej samej nazwie (Piazza Santa Maria Novella). Został zbudowany w miejscu wcześniejszego oratorium pw. Marii Panny Patronki Winnic. Inicjatorami rozpoczętej w 1246 roku budowy gotyckiej bazyliki byli dwaj zakonnicy: Sista z Florencji i Ristora z Campi. Trójnawowe wnętrze bazyliki dzieli kolumnada, w której rozstaw kolumn zmniejsza się w kierunku ołtarza. We wnętrzu znajduje się kaplica Capella Strozzi di Montova wykonany na zlecenie Tomasa Strozziego przez braci Cione. Ołtarz kaplicy został wykonany przez Andrea di Cione a sąsiadujące freski przez jego brata Nardo di Cione. Na ścianie głównej został namalowany fresk przedstawiający Sąd Ostateczny, ściany boczne pokrywają freski ze scenami inspirowane Boską komedią Dantego.

1580. Włochy

Modena to miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Modena. Leży w dolinie Padu; przepływają przez nią dwie rzeki: Secchia i Panaro. 10 kilometrów na południe od miasta zaczynają się pierwsze wzniesienia Apeninów, a konkretnie Apeniny Toskańsko-Emiliańskie. Miasto jest drugą po Bolonii potęgą gospodarczą regionu. W granicach metropolii mają swoje siedziby słynni włoscy producenci samochodów wyścigowych: Ferrari (w Maranello), Maserati (w samym mieście), De Tomaso (na peryferiach) oraz Pagani (w San Cesario sul Panaro, kilka kilometrów na południowy wschód od miasta). Do wymienionych powyżej producentów samochodów wyścigowych należy jeszcze dodać Lamborghini, które ma swoją siedzibę w pobliskim Sant'Agata Bolognese.

1558. Włochy

Arezzo – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, stolica prowincji Arezzo. Założone przez Etrusków, należało do Ligi Etruskiej, później kolonia rzymska. W XI wieku wolna komuna, w opozycji do Florencji, toczyła z nią wieloletnie walki. Okres największego rozkwitu miasta przypadł na XIV wiek. W XV wieku podupadło.

1500. Włochy

Pienza to nieduże miasto niedaleko Sieny malowniczo położone w Val d’Orcia, miało realizować zasady idealnego mieszkania i rządzenia. Podobnie jak polski Zamość, wciela w życie renesansową utopię miasta idealnego, rozplanowanego zgodnie z zasadami proporcji, harmonii i geometrii, na planie centralnym – uważanym przez teoretyków humanizmu za kształt boski, idealny. Zaliczane do najlepszych przykładów renesansowej urbanistyki, prawie się nie zmieniło od XV wieku. Wraz z czterema innymi miastami (Castiglion d'Orcia, Montalcino, San Quirico d'Orcia, Radicofani) tworzy kompleks zwany Parco artistico, naturale e culturale della Val d'Orcia. Zabytki sztuki otoczone są tutaj przepięknym krajobrazem Val d’Orcia, a nad miastem góruje w oddali Monte Amiata. Swoją wyjątkowość Pienza zawdzięcza pochodzącemu z niej Eneaszowi Sylwiuszowi Piccolominiemu, czyli wybranemu w 1458 roku papieżowi Piusowi II. To on przekształcił starą, wzmiankowaną po raz pierwszy już w 828 roku, wioskę Corsignano w renesansowe miasto idealne – Pienzę. Nowa nazwa pochodziła od imienia Piusa II. Był to niezwykle aktywny na scenie politycznej papież, który poświęcił swój pontyfikat walce z Turkami oraz reformie Kościoła. Centrum Pienzy stanowi Plac Piusa II (Piazza Pio II), w kształcie zbliżonym do trapezu, wokół którego rozmieszczone są najważniejsze budynki: katedra, Palazzo Piccolomini, Palazzo Borgia oraz ratusz. Pozostałe zabudowania powstawały wokół nich, według projektów Pietro Paolo del Porrina, wzorującego się na rozwiązaniach Rossellina. Na głównej osi placu znajduje się najważniejszy z punktu widzenia założenia budynek – katedra (pod wezwaniem Wniebowzięcia Marii), wzniesiona na ruinach XII – wiecznego kościoła Najświętszej Marii Panny. Aby zapewnić jednocześnie przestronną nawę i duży plac przed świątynią, jej apsyda została maksymalnie wyciągnięta w stronę wzgórza, co niestety ma fatalne konsekwencje – niestabilny grunt się osuwa, prowadząc do pęknięć ścian. Kościół zbudowany jest zgodnie z renesansowymi ideałami proporcji. We wnętrzu pierwsze, co zwraca uwagę, to oświetlenie – cała nawa jest dosłownie zalana światłem. Wpada ono przez ogromne okna, specjalnie zamówione przez papieża, który pragnął w ten sposób wyrazić symbolicznie ducha intelektualnego humanistycznego oświecenia. Co ciekawe, cały budynek wzorowany jest na jednym z austriackich kościołów, widzianych przez Piusa II w czasie jednej z jego podróży.

1382. Włochy

Ankona to miasto i gmina w środkowych Włoszech nad Adriatykiem. Nazwa pochodzi od greckiego słowa ankon, oznaczającego łokieć. Jest stolicą prowincji o tej samej nazwie i regionu Marche. Miasto położone jest amfiteatralnie na nadmorskich wzgórzach (m.in. Monte Conero 572 m n.p.m.), 180 km na wschód od Florencji. Ankona jest ważnym portem wojennym i handlowym; posiada także połączenia promowe z Chorwacją i Grecją. Ankona została założona w IV wieku p.n.e.. W starożytności była to kolonia grecka, później we władaniu Rzymu. Była jednym z pięciu miast Pentapolis. Od końca VIII wieku Ankona była uzależniona od papiestwa. W 1552 włączona do Państwa Kościelnego. Podczas drugiej wojny światowej zdobyta 18 lipca 1944 przez II Korpus Polski.

1370. Włochy

Miasto Rapallo jest znanym ośrodkiem turystyczno-wypoczynkowym nad Morzem Liguryjskim. Jest tu duże i znane kąpielisko morskie na Riwierze Włoskiej. Miasto jest połączone autostradą z Genuą. Rozwija się w nim rzemiosło artystyczne. W historii znane jest z traktatów w Rapallo w 1920 i 1922 roku. Znajduje sie tu zamek z XVI wieku.

1343. Włochy

Forum Romanum (łac. – rynek rzymski), inna nazwa to Forum Magnum – najstarszy plac miejski w Rzymie, otoczony sześcioma z siedmiu wzgórz: Kapitolem, Palatynem, Celiusem, Eskwilinem, Wiminałem i Kwirynałem. Główny polityczny, religijny i towarzyski ośrodek starożytnego Rzymu, miejsce odbywania najważniejszych uroczystości publicznych. W okresie cesarstwa Forum Romanum zostało rozbudowane i wzbogacone o Świątynię Boskiego Juliusza, Wenus i Romy, Wespazjana, Antoniusza i Faustyny oraz łuk triumfalny cesarza Augusta. W tym też czasie rozbudowano Rzym i zbudowano kolejne fora cesarskie, które utworzyły z istniejącym już Forum Romanum zwarty kompleks architektoniczny. Najbliżej Forum Romanum usytuowano Forum Cezara. Oprócz niego powstały Forum Trajana, Forum Augusta, Forum Wespazjana, Forum Nerwy. Inicjatorem tej rozbudowy był Juliusz Cezar. Forum Romanum było centrum życia obywatelskiego i ekonomicznego szczególnie w okresie republikańskim. W okresie cesarstwa fora pełniły raczej funkcje handlowe, rozrywkowe i reprezentacyjne. Choć Forum zostało zdewastowane w czasie zdobycia Rzymu przez Wizygotów w 410, to jeszcze w 768 zebrał tu się lud rzymski i obwołał papieżem Stefana III. Do zniszczenia mogło też przyczynić się trzęsienie ziemi w 851. W okresie średniowiecza Forum Romanum uległo stopniowemu zniszczeniu. Prawdopodobnie w okresie IX-X wieku Forum, jak i inne pozostałości rzymskie stanowiło kamieniołom - miejsce łatwego pozyskiwania budulca dla nowych inicjatyw architektonicznych. Do XVIII wieku miejsce to służyło na wypas, a później targ bydła. Prace wykopaliskowe zapoczątkowano w 1803.

1332. Włochy

Alba - miasto we Włoszech, w Piemoncie, w prowincji Cuneo, nad Padem. W czasach prehistorycznych teren miasta zamieszkiwany był przez Celtów i Ligurów. W czasach starożytnego Rzymu znajdowało się tu Alba Pompeia. Po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego było wielokrotnie najeźdźane przez Burgundczyków, Longobardówardów i Franków.

1312. Włochy

Rawenna to przepiękne miasto w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania. Leży na równinie u zbiegu rzek Ronco i Montone, w odległości 10 km od Morza Adriatyckiego, z którym połączone jest żeglownym kanałem. Założycielami miasta są prawdopodobnie Umbrowie, którzy dotarli na te tereny już w XIV wieku przed Chrystusem. W skutek II wojny punickiej, ok. 191 p.n.e. Rawenna przyłączona została do republiki rzymskiej. Wielka kariera Rawenny rozpoczęła się w początkach V wieku po Chrystusie. Aż do zdetronizowania ostatniego cesarza zachodniorzymskiego w 476 roku, Rawenna była miastem rezydencjalnym cesarzy zachodniorzymskich. W 438 roku Rawenna została podniesiona do rangi stolicy arcybiskupiej. Jej arcybiskupi przez całe średniowiecze odgrywali ważną rolę, zachowując niemal książęce znaczenie. Jednak okres największego splendoru Rawenna zawdzięcza władcom bizantyjskim, którzy pragnęli prześcignąć inne miasta we wspaniałości pałaców, kościołów i dzieł sztuki. Od 765 do 1859 roku była częścią Państwa Kościelnego. Rawenna słynie przede wszystkim z mozaikarstwa. Osiem zabytków z wczesnego chrześcijaństwa (mauzoleum Galli Placydii, baptysterium Ortodoksów, Sant'Apollinare Nuovo, baptysterium Arian, Kaplica Arcybiskupia, mauzoleum Teodoryka, San Vitale, Sant’Apollinare in Classe) zostało wpisanych w 1996 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

1268. Włochy

Nad całym miastem Asyż góruje zamek Rocca Maggiore. Rocca Maggiore to średniowieczna cytadela z potężnymi wieżami znajdująca. Pierwszy zamek został zbudowany w 1174 roku przez Fryderyka Barbarossę, lecz został zniszczony w 1198 roku przez mieszkańców miasta. W 1367 doczekał się on odbudowy. Obecny wygląd to pozostałości z fortecy z XIV wieku. Wybudowany został przez księcia Spoleto, Konrada z Lützen.

1232. Włochy

Palazzo Stupinigi to rezydencja myśliwska w Stupinigi należąca do króla Sycylii i Sardynii Wiktora Amadeusza II. Rezydencja powstała w latach 1729-1733. Plan zamku rozwinięty jest wzdłuż osi symetrii. Centralnym punktem zamku jest ośmiobok, który łączy cztery skrzydła tworzące krzyż św. Andrzeja. Całość inspirowana a była projektem zamku Malgrange w Lotaryngii. W samym środku pałacu znajduje się owalny salon, który jest wspaniałą salą balową o wysokości całego pałacu. Z salonu wychodzi się na ciąg połączonych dziedzińców, które były charakterystyczne dla włoskiej architektury barokowej. W środku pałacu znajduje się siedemnaście galerii, które prowadzą do 137 salonów i komnat. Na elewacji, która zakończona jest balustradą znajdują się trzy poziomy okien poprzedzielanych pilastrami. O tym że budowla ma charakter rezydencji myśliwskiej przypomina stojący na kopule jeleń z brązu.

1221. Włochy

Rawenna znana jest przede wszystkim jako wybitny ośrodek mozaikarstwa. Osiem zabytków Rawenny (mauzoleum Galli Placydii, baptysterium Ortodoksów, Sant'Apollinare Nuovo, baptysterium Arian, kaplica arcybiskupia, mauzoleum Teodoryka, San Vitale, Sant'Apollinare in Classe), określonych jako zabytki wczesnego chrześcijaństwa i mozaikarstwa, zostało wpisanych w 1996 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Architektura Rawenny jest ściśle związana z jej historią. Z pierwszego okresu (V wiek), związanego z przebywającym w niej dworem zachodniorzymskim, zachowało się przede wszystkim mauzoleum Galli Placydii. Galla Placyda była córką Teodozjusza Wielkiego. Mauzoleum zbudowane zostało ok. 440 roku w sąsiedztwie kościoła Santa Croce (św. Krzyża). Kościół Santa Croce został zbudowany na początku V wieku, na planie krzyża greckiego. Mauzoleum dobudowano do świątyni jako zakończenie narteksu. Mauzoleum, zachowane do czasów obecnych w prawie nie zmienionej formie, jest jednym z przykładów architektury wczesnochrześcijańskiej. Ściany wewnętrzne i sklepienia zdobią cenne mozaiki.

1174. Włochy

Zamek św. Anioła to grobowiec przeznaczony dla cesarza Hadriana, jego rodziny oraz następców. Wzniesiono go pod koniec życia cesarza. Most św. Anioła to pięcioprzęsłowy most znajdujący sie w centrum Rzymu, przy Zamku Świętego Anioła. Cesarz Hadrian polecił wybudować mauzoleum dla swojej rodziny na drugim brzegu Tybru, na wprost Pola Marsowego. Dla ułatwienia dojścia do budowli zbudowano ośmioprzęsłowy most Eliusza. Budowa mostu została ukończona w 134. Nazwa mostu została zmieniona podczas pontyfikatu Grzegorza I, jednocześnie z przemianowaniem Mauzoleum Hadriana na Zamek Świętego Anioła. Istniejąca, pięcioprzęsłowa konstrukcja została zbudowana w tym samym miejscu, w którym stał most Eliusza. Most ma 135 metrów długości i 7 m wysokości. Na polecenie Klemensa VII w 1530 roku ustawiono na nim rzeźby św. Piotra i św. Pawła. Klemens IX zamówił posągi aniołów do ozdoby mostu. Barokowe rzeźby Berniniego ustawiono w 1668 roku na cokołach powyżej balustrad na wysokości filarów wspierających przęsła.

1118. Włochy

Syrakuzy to miasto we Włoszech we wschodniej Sycylii, którego patronką jest Święta Łucja. Miasto to powstało jako antyczna kolonia greckich Dorów z Koryntu w 733 p.n.e. na miejscu wcześniejszej osady. Początkowo miasto zajmowało tylko przybrzeżną wysepkę Ortygię. Po zbudowaniu kamiennej grobli w VI wieku p.n.e. Syrakuzy zaczęły rozrastać się szybko na lądzie stałym, gdzie założono agorę, a z dala od miasta, nad rzeką Anopos, wzniesiono około 560-550 p.n.e. wielki peripteros dorycki poświęcony Zeusowi Olimpijskiemu. Od V wieku p.n.e. Syrakuzy były uważane za najpiękniejsze i najbogatsze, a niewątpliwie najludniejsze miasto wyspy (około 200 tysięcy mieszkańców), posiadające dwa doskonałe porty (handlowy i wojenny), które zapewniały panowanie miasta nad wschodnią częścią Sycylii. Początkowo w Syrakuzach panował ustrój arystokratyczny, potem demokratyczny. Tyranię wprowadził Gelon I w 485 p.n.e. W V wieku p.n.e. tyrani Syrakuz sięgnęli po hegemonię w Wielkiej Grecji i walczyli z powodzeniem (bitwa pod Himerą, 480 p.n.e.) z zajmującymi zachód wyspy Kartagińczykami. Syrakuzy były szeroko promieniującym centrum kultury greckiej, ojczyzną np. Epicharma i Archimedesa, gościły także m.in. Pindara, Ajschylosa i Platona. W mieście tym żył i tworzył Archimedes, który zginął z rąk Rzymian podczas oblężenia miasta w czasie II wojny punickiej w 212 p.n.e. W trakcie tych walk Archimedes skonstruował wiele machin wojennych używanych do obrony miasta. Do II wojny punickiej Syrakuzy przystąpiły po stronie Kartaginy, chcąc odzyskać utraconą niezależność – podczas I wojny punickiej Hieron II, tyran Syrakuz był sprzymierzeńcem Rzymu. Po zdobyciu przez Rzymian miasto straciło wiele ze swojej dawnej świetności, choć wciąż powstawały nowe budowle jak portyki czy teatry. Zdobyte i złupione w 212 p.n.e. przez Rzymian miasto stało się częścią pierwszej kolonii imperium, czyli Sycylii. W starej części Syrakuz, na Ortygii, z ufortyfikowaną akropolis, pałacem tyranów i źródłem Aretuzy, wzniesiono około 570-560 p.n.e. najstarszy na Sycylii dorycki peripteros , poświęcony Apollinowi, i młodszy, z około 470 p.n.e. - Atenie. Syrakuzy wpisane są na Światową Listę Dziedzictwa Kulturalnego UNESCO.

1104. Włochy

Fontanna di Trevi to najbardziej znana barokowa fontanna Rzymu. Została zbudowana z inicjatywy Klemensa XII w miejscu istniejącej wcześniej fontanny zaprojektowanej przez Leona Battiste Albertiego z 1435 roku. Zasila ją woda doprowadzona akweduktem zbudowanym w 19 roku p.n.e. przez Agrypę, tym samym, który zasila fontannę Barcaccia znajdującą się u podnóża Schodów Hiszpańskich. Klemens XII w 1732 ogłosił konkurs na nową fontannę. Papież wybrał projekt Niccolo Salvi. Prace trwały od 1735 do 1776. Sam autor projektu nie dożył zakończenia budowy. Forma tej barokowej fontanny przypomina fasadę budynku, ma 20,0 m szerokości i 26,0 m wysokości. Centralnymi postaciami fontanny są Neptun i dwa trytony. Neptun znajduje się na rydwanie zaprzężonym w dwa konie, z których jeden jest spokojny prowadzony przez trytona z prawej strony, tryton z lewej strony natomiast stara się okiełznać niespokojnego konia. Symbolizują one dwa odmienne stany morza. Legenda wiąże nazwę fontanny z imieniem Trevia noszonym przez dziewicę, która odkryła źródło wody. Wodę doprowadzaną przez akwedukt do fontanny nazywano Acqua Virgo. Turyści zwyczajowo wrzucają do fontanny drobne monety, by zapewnić sobie "powrót do Rzymu". Pieniądze, wyławiane przez władze miasta przeznaczone są na utrzymanie zabytków. 

1090. Włochy

Turyn to miasto w północno-zachodnich Włoszech, nad rzeką Pad, stolica Piemontu. Patronem miasta jest św. Jan Chrzciciel. Nazwa miasta może pochodzić od indoaryjskiego słowa Taur oznaczającego górę, najczęściej jednak wiązana jest z legendą o byku (łac. taurus, wł. toro), który padł pokonawszy mitycznego smoka w pobliżu pewnej neolitycznej wioski. Jej mieszkańcy postanowili nazwać się Taurini ku czci ofiary. Obecnie Turyn jest stolicą i głównym ośrodkiem Piemontu i czwartym co do wielkości miastem Włoch. Od 1578 w katedrze turyńskiej przechowywany jest całun turyński, jedna z najważniejszych relikwii chrześcijaństwa. Turyn, wraz z Piemontem odegrał znaczącą rolę w procesie jednoczenia kraju. W latach 1861-65 stolica nowopowstałego państwa (w 1870 stolicę przeniesiono do Rzymu). Do XX wieku Turyn pozostał jednak stolicą elit i najważniejszym ośrodkiem kulturalnym w kraju. 

1070. Włochy

Zamek Rezzanello znajduje się w pięknej okolicy, niedaleko miast Piacenza i Milano. Zamek został zbudowany około 1000 roku i jest otoczony przez park wielkości około siedmiu hektarów. Dziś zamek oferuje wewnątrze i  zewnątrze obszary dla organizowania wesel, spotkań, koncertów i konwencji, pokazów mody i innych imprez.

1055. Włochy

Bazylika św. Marka zbudowana została w Wenecji przy placu św. Marka dla pochowania relikwii św. Marka. W 828 kupcy weneccy wykradli jego szczątki z Aleksandrii i przywieźli na lagunę. Pomysł pochowania ciała ewangelisty związany jest z legendą, zgodnie z którą Marek podczas podróży morskiej do Rzymu zatrzymał się na lagunie. Tu ujrzał anioła, który słowami: Pax tibi, Marce evangelista meus, ujawnił jemu miejsce pochowania. Św. Marek został obwołany patronem niezależnej Wenecji. Skrzydlaty lew, symbol św. Marka, przytrzymujący otwartą księgę z wyrytymi słowami anioła stał się herbem republiki. Fundatorem pierwszego kościoła był doża Angelo Partycipazio. Konsekracja odbyła się, w 832 roku ale już w 976 pożar powstały podczas powstania przeciwko doży zniszczył kościół i Pałac Dożów. W latach 1063-1094 kościół został odbudowany. Budowla wzorowana na konstantynopolskim kościele św. Apostołów została zaprojektowana w stylu bizantyjskim na planie krzyża greckiego z pięcioma kopułami rozmieszczonymi nad nawami w ramionach krzyża i nad polem w przecięciu się naw. Konstrukcja czasz przypomina rozwiązania architektury islamu. Podobne kopuły wykonano nad meczetem Umara w Jerozolimie i nad mauzoleum dynastii Fatymidów w Kairze. 

1032. Włochy

Katedra Narodzin św. Marii to jedna z najsłynniejszych europejskich świątyń. Przeszło czterysta lat trwała budowa tego arcydzieła architektury gotyckiej (1386-1813). Nazywana dziś „duchowym centrum Mediolanu”, mająca spiczastą, „jeżowatą” formę, budowla zachwyca potrójnie – kiedy patrzymy na nią stojąc na placu, kiedy zwiedzamy ją od wewnątrz, spacerując jedną z pięciu naw, oraz kiedy wejdziemy po 158 schodkach na dach, by podziwiać panoramę, jaka roztacza się przed naszymi oczami. Mark Twain odwiedzając Włochy miał powiedzieć, że mediolańska „Duomo” jest „marmurowym poematem.

978. Włochy

Toskania – wspaniała, historyczna włoska prowincja, łącząca w sobie czar niezliczonych zabytków, zapierających dech w piersiach widoków, dziesiątków urokliwych wysepek i jednej, nieco krzywej, wieży. Toskania graniczy na północy z Ligurią i Emilią-Romanią, na wschodzie z Umbrią i Marche, na południu z Lacjum a od zachodu sięga do wybrzeży Morza Tyrreńskiego. Niegdyś zamieszkiwana była przez Etrusków. Podbita przez Rzymian weszła w skład Imperium Rzymskiego. Po podboju w 1801 Napoleon Bonaparte utworzył tu Królestwo Etrurii. W roku 1809 Wielkie Księstwo Toskanii Napoleon nadał Elizie Bonaparte. Dialekt toskański stał się podstawą dla języka włoskiego.