 |
Estonia to kraj dawnego ZSRR najbardziej oddalony od Polski i leżący w strefie najchłodniejszego klimatu. Jego położenie sugeruje, że jest to państwo odludne i mało atrakcyjne turystycznie, a jednak w Estonii warto spędzić trochę czasu, choćby dla słynnych białych nocy i specyficznego klimatu.
Prowincja Ida Viru to jedna z 15 prowincji w Estonii, znajdująca się w północno-wschodniej części kraju. W prowincji 70,8% ludności stanowią Rosjanie, tylko 19,9% to Estończycy, 2,7% Ukraińcy, 2,8% Białorusini, 1,4% Finowie.
Tartu - drugie pod względem wielkości miasto Estonii, stolica południowej części kraju. W dalekiej przeszłości istniał tu gród Tarpatu położony na wzgórzu Toome. Najważniejszym punktem godnym odwiedzenia w Tartu jest jego starówka z Palcem Ratuszowym oraz Tartuską Krzywą Wieżą. Miasto zostało wzniesione na mokradłach, przez co niektóre z budynków przechyliły się. W ten właśnie sposób powstała Krzywa Wieża. Mieści się tu galeria sztuki współczesnej. Centralnym punktem placu jest ratusz z XVIII wieku. Wzniesiono go w miejsce wcześniejszego budynku, który doszczętnie spłonął.
Zamek Toompea znajduje się w stolicy kraju Tallinie. Historia zamku sięga czasów Estów, którzy tutaj, na stromym wapiennym wzgórzu, zbudowali swój gród i niewielki zamek. Kiedy Duńczycy podbili tutejszą krainę, na gruzach starego zamku zbudowali nowy. Ten z kolei od 1227 roku należał już do Zakonu Kawalerów Mieczowych. Największa modernizacja fortecy miała jednak miejsce za czasów panowania Zakonu Inflanckiego.
Późniejsze wzgórze katedralne w Tartu, położone nad rzeką Emajõgi było prawdopodobnie od najdawniejszych czasów jedną z dużych twierdz pogańskich Estów. Zostało zniszczone w 1224 przez chrześcijańskich najeźdźców z Liwonii. Przypuszczalnie w II poł. XIII wieku rozpoczęto budowę gotyckiej katedry po północnej stronie wzgórza katedralnego. Otaczał ją cmentarz i domy członków kapituły katedralnej. Katedrę poświęcono św. Apostołom Piotrowi i Pawłowi, patronom miasta Tartu. Katedra stała się głównym kościołem diecezji w Tartu i jedną z największych budowli sakralnych Europy wschodniej. Katedra była pierwotnie bazyliką. Później dobudowano do niej trzynawowe prezbiterium i zmieniono założenie na kościół salowy. W połowie lat 20 XVI wieku do Tartu dotarła reformacja. 10 stycznia 1525 katedra została dotkliwie zniszczona w wyniku rewolty ikonoklastów. W następnych latach świątynia podupadała coraz bardziej. Po deportacji do Rosji ostatniego katolickiego biskupa Tartu, Hermanna II Wesela, katedra została ostatecznie porzucona. W latach 1558–1583 podczas wojen inflanckich między państwem polsko-litewskim a Szwecją, Danią i Carstwem Rosyjskim o ziemie zakonu inflanckiego oddziały rosyjskie zniszczyły Tartu. Kiedy w 1582 miasto przypadło Rzeczpospolitej Obojga Narodów, nowi katoliccy władcy planowali odbudowę katedry. Po kolejnej wojnie polsko-szwedzkiej (1600–1611) trzeba było jednak zrezygnować z tych planów. Pożar w 1624 dopełnił dzieła zniszczenia katedry. W 1629 Tartu dostało się w ręce Szwedów, którzy nie wykazywali większego zainteresowania losami zrujnowanej katedry.
Estonia, najbardziej wysunięty na północ spośród krajów bałtyckich, odzyskała niepodległość po rozpadzie ZSRR. Jest krajem nizinnym, rozciągającym się wzdłuż wschodniego wybrzeża Bałtyku, z dużą ilością jezior i wysp. Dużą część powierzchni kraju stanowią grunty zalesione lub orne. Język estoński jest blisko spokrewniony z językiem fińskim i w niczym nie przypomina języków pozostałych republik bałtyckich, litewskiego i łotewskiego, ani języka rosyjskiego.
Parnawa to miasto w południowej Estonii, położone nad Morzem Bałtyckim, stolica prowincji Pärnu. Miasto jest głównym ośrodkiem turystycznym w Estonii. Do wypoczynku zachęcają długie piaszczyste plaże i atrakcyjne położenie na brzegu zatoki morskiej. Turystyczne walory Parnawy zaczęto wykorzystywać już w pierwszej połowie XIX wieku. W mieście znajduje się szereg zabytków, m.in. fragmenty murów obronnych z basztami, kościoły z XVIII wieku ( w tym Kościół protestancki ) i liczne budynki z XIX i początku XX wieku. Parnawa została założona w 1241 przez zakon kawalerów mieczowych. Należała do Hanzy. Od 1561 w granicach Rzeczypospolitej, od 1598 stolica województwa parnawskiego. W 1617, po wojnach o Inflanty miasto, wraz z Estonią przypadło Szwecji. Do Rosji należało od czasu jej zwycięstwa w wojnie północnej (1721) do ogłoszenia niepodległości przez Estonię w 1918.
Viljandi to miasto nad rynnowym jeziorem Viljandi. Kiedyś był tu jeden z zamków Zakonu Kawalerów Mieczowych. Od 1561 roku znajdowało się w granicach Rzeczpospolitej. W 1600 roku zajęte przez Szwedów. Od marca do maja 1602 roku oblężenie zamku przez wojska Jana Zamoyskiego zakończone jego zdobyciem, a także podpożądkowaniem ziem przyległych . W 1608 roku Szwedzi ponownie zdobyli miasto.
Estonia, która przez lata pozostawała pod silnymi wpływami niemieckimi, a także szwedzkimi i rosyjskimi (przez jakiś czas również duńskimi) po okresie niepodległości w okresie międzywojennym, znalazła się w ZSRR. Na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow w 1940 powstała parlamentarna Estońska Socjalistyczna Republika Radziecka anektowana do Związku Radzieckiego jako republika związkowa. W latach W 1941-44 znajdowała się pod okupacją niemiecką po czym ponownie została włączona do ZSRR. Po załamaniu się systemu sowieckiego, 20 sierpnia 1991 proklamowana została odnowiona Republika Estońska. Estonia szybko nawiązała kontakty ekonomiczne i polityczne z Europą Zachodnią. W 2004 została członkiem Unii Europejskiej i NATO.
Historia zamku Toompea sięga czasów Estów, którzy tutaj, na stromym wapiennym wzgórzu, zbudowali swój gród i niewielki zamek. Kiedy Duńczycy podbili tutejszą krainę, na gruzach starego zamku zbudowali nowy. Ten z kolei od 1227 r. należał już do Zakonu Kawalerów Mieczowych. Największa modernizacja fortecy miała jednak miejsce za czasów panowania Zakonu Inflanckiego. Rakvere to miasteczko położone na północy kraju, kilkadziesiąt kilometrów na wschód od Tallinna, w połowie drogi Tallinn-Narva. Najpopularniejszym miejscem w nim są ruiny Zamku Tarvanpea na wzgórzu Vallimägi. Zamek ten miał różnych właścicieli: Szwedzkich, Polskich i Duńskich monarchów; Zakon Inflandzki oraz Rosyjskich carów. Na przełomie XVI i XVII wieku został zniszczony w jednej z bezlitosnych batalii. W ruinach pozostała chwała i monumentalność fortyfikacji z najświetniejszych czasów, zamek nadal inspiruje i zadziwia. Narva natomiast jest miastem granicznym z Rosją. Zbudowany tu był w 1492 roku przez Wielkiego Ksiecia IVANA III bastion. Średniowieczna twierdza obecnie pełni rolę oddziału Muzeum Leningradzkiego. Po drugiej stronie rzeki stoi Zamek Hermana, a raczej fragment średniowiecznej twierdzy na gruzach której zbudowana jest dzisiejsza Narva.
Otepää to miasto w gminie Otepää w regionie Valga, w południowej części Estonii. W mieście żyje około 2000 ludzi. Otepää słynie głównie z organizacji zawodów Pucharu Świata w narciarstwie i snowboardzie, często nazywane jest zimową stolicą Estonii (tak jak Zakopane w Polsce).
I, II, IV i V Festiwal Piosenki w Estonii odbył się w Tartu, reszta już w Tallinie. Niniejszy Festiwal Piosenki ma swoje korzenie już od 1928 roku. W 1960 roku dołączono do niego występy chórów. Chór zwykle składa się z 18 000 ludzi, cały zespół Festiwalu Piosenki 25-30 000 osób.
Na Festiwalu Piosenki miejsca starczy dla ponad 100 000 widzów.
Kuressaare – estońskie miasto oraz gmina miejska na wyspie Sarema, położone na brzegu Morza Bałtyckiego. Jest stolicą prowincji Saare. W mieście znajdują się starówka i zamek biskupa.
Klasztor Padise był opactwem cystersów sprzez XIV wieku. Klasztor był pierwszym zabytkiem w Harjumaa. Podczas wojen inflandzkich klasztor został przemianowany na fortecę obronna jako kolejne zabezpieczenie kraju. W 1766 roku klasztor został całkowicie spalony i popadł w ruinę. W 2001 roku zakończono prace konserwatorskie. Część zachodnia i południowa nadal pozostawione są jako ruiny.
Tartu to drugie co do wielkości miasto Estonii. Słynie z uniwersytetu, założonego w 1632 przez króla Szwecji Gustawa II Adolfa. Miasto leży na trasie Europejskiego Szlaku Gotyku Ceglanego. Pierwsza historyczna nazwa miasta pochodzi od twierdzy Tarbatu wzniesionej w V wieku przez Estów. Od tej nazwy wzięła się nazwa nadana przez niemieckich krzyżowców, którzy nazwali miasto Dorpat, nazwa ta obowiązywała w czasie niemieckiego panowania w Estonii i m.in. w czasie polskiego panowania. Od nazwy niemieckiej wzięła się nazwa rosyjska. Pod panowaniem rosyjskim miasto nazywało się Дерпт oraz Юрьев (Juriew), ta druga nazwa została miastu nadana około 1030 przez Jarosława I Mądrego. Od czasu uzyskania niepodległości przez Estonię, w 1917, miasto posiada nazwę w języku estońskim - Tartu.
Tallin to miasto kamienic z czerwonymi dachami, baszt i wież. Od 1997 roku średniowieczna zabudowa Starego Miasta stolicy Estonii figuruje na Liście Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Tallińczycy powiadają, że nie ma w mieście zabytku, którego nie ratowały dłuta polskich konserwatorów. W istocie – wystarczy wspomnieć Grubą Małgorzatę, Dom Bractwa Czarnogłowych, Kadriorg czy Pałac Orłowa. W granicach Tallina, choć poza centrum, zwiedzić można malowniczy skansen, dzielnicę Pirita i carski Kadriorg.
Dorpat znany też jako Tartu jest drugim co do wielkości miastem Estonii. Słynie z uniwersytetu, założonego w 1632 przez króla Szwecji Gustawa II Adolfa. Pierwsza historyczna nazwa miasta pochodzi od twierdzy Tarbatu wzniesionej w V wieku przez Estów. Od tej nazwy wzięła się nazwa nadana przez niemieckich krzyżowców, którzy nazwali miasto Dorpat, nazwa ta obowiązywała w czasie niemieckiego panowania w Estonii i m.in. w czasie polskiego panowania. Od nazwy niemieckiej wzięła się nazwa rosyjska. Pod panowaniem rosyjskim miasto nazywało się Дерпт oraz Юрьев (Juriew), ta druga nazwa została miastu nadana około 1030 przez Jarosława I Mądrego. Od czasu uzyskania niepodległości przez Estonię, w 1917, miasto posiada nazwę w języku estońskim - Tartu.W okresie Krucjat północnych Tarbatu kilkakrotnie było zdobywane przez kawalerów mieczowych i odbijane przez Estończyków. Dopiero w 1224 po długim oblężeniu bronione przez żołnierzy Wjaczko z Koknese miasto zostało ostatecznie zdobyte przez niemieckich krzyżowców. W 1558 od najazdu cara Iwana Groźnego rozpoczęły się wojny inflanckie. Dorpat poddał się bez walki, a biskup został uwięziony w Moskwie - był to koniec biskupstwa w Tartu. W 1582, po pokoju w Jamie Zapolskim miasto stało się częścią Wielkiego Księstwa Litewskiego, a później Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Król Stefan Batory nadał miastu flagę w polskich barwach narodowych.
Tallinn to stolica Estonii i port nad Morzem Bałtyckim. Tallinn był silnym ośrodkiem gospodarczym już w X wieku. W 1219 roku król duński Waldemar II Zwycięski, odbywający wyprawę krzyżową przeciw pogańskim Estom zdobył miasto. W językach fińskim i estońskim nazwa Tallinn tłumaczy się na "miasto duńskie" (taani linn). W 1227 roku Duńczycy – po klęsce pod Bornhøved – utracili miasto na korzyść zakonu kawalerów mieczowych. Trzy lata później miasto – jako Rewal – ponownie uzyskało prawa miejskie. Duńczycy, którzy ponownie zawładnęli w 1236 roku miastem, potwierdzili lokację na prawie lubeckim w roku 1248. Rozpoczęli oni w 1265 roku budowę największych w tej części swoich ziem fortyfikacji, z murami liczącymi 2,5 km długości (jednymi z najdłuższych w średniowiecznej Europie), do 16 m wysokości, z 45 basztami. Po dwudziestu latach, w 1285 Rewal stał się członkiem Hanzy. W 1346 roku Estonia wraz z Rewalem została wykupiona przez zakon krzyżacki. Pod koniec XVI wieku, w rezultacie zmagań czterech mocarstw w wojnach o Inflanty – Polski, Rosji, Danii i Szwecji – Tallinn wraz z północną częścią dzisiejszej Estonii przypadł tej ostatniej. Dopiero w trakcie III wojny północnej, w 1710 roku, car Piotr I na czele zwycięskiego pochodu armii rosyjskiej zajął Estonię. Od tej pory nazwa miasta – Rewal – nabrała rosyjskiego brzmienia i przekształciła się w Rewel. Rewel pozostał w rękach Rosji aż do 1918 roku, gdy po ogłoszeniu niepodległości Republiki Estońskiej stolica oficjalnie zyskała nazwę Tallinn. W trakcie II wojny światowej miasto szczęśliwie uniknęło poważnych zniszczeń.
Wyspy Pakri to archipelag należący do Estonii, składający się z dwóch niewielkich wysp: Suur-Pakri i Väike-Pakri, położonych w Zatoce Fińskiej. Wyspy od średniowiecza do II Wojny Światowej zamieszkałe były przez Estońskich Szwedów. Obecnie wyspy nie mają stałej ludności. Na mocy Paktu Ribbentrop-Mołotow w 1940 roku większość mieszkańców wyspy została deportowana, a wyspy stały się bazą Armii Czerwonej. Po II wojnie światowej na Väike-Pakri żyło jeszcze ok. 20 osób, ale ostatnie rodziny wyprowadziły się stamtąd w 1965. Na kolejne kilkadziesiąt lata wyspy stały się radzieckim poligonem. Pozostawione przez Rosjan zanieczyszczenia i niewypały są obecnie największym problemem uniemożliwiającym ponowne zasiedlenie wysp. Na północnym wybrzeżu występują wapienne klify i nadbrzeżne łąki. Po stronie południowej dominuje krajobraz porolniczy ze śladami użytkowania agrarnego, ruinami gospodarstw i kaplic. Wyspy są połączone kamienną tamą zbudowaną przez sowieckich żołnierzy.
Gmina Orissaare to gmina wiejska w Estonii, w prowincji Saare. W skład gminy wchodzi 36 wsi. Gmina i wieś estońska to nie to samo co na Zachodzie i w środkowej Europie, wille i murowane domostwa. W Estonii nadal dominują skromne drewniane domostwa i bezludzie.
