piątek, 15 stycznia 2010

235. Japonia

Tokio - 東京都 - stolica Japonii położona nad Oceanem Spokojnym na Honsiu - największej z Wysp Japońskich. Główny ośrodek największego zespołu miejskiego świata, który, wraz z Jokohamą i innymi miastami nad zatoką, tworzy fragment japońskiego megalopolis skupiającego około 35 mln mieszkańców. Pierwsza wzmianka o osadzie rybackiej na przedpolu późniejszego zamku Edo pojawiła się w XII wieku. Ieyasu Tokugawa – założyciel dynastii shōgunów, panującej od XVII do XIX wieku, uzyskawszy od Hideyoshi Toyotomi ziemie Kantō jako dzierżawę lenną uczynił z Edo centrum swoich dóbr. Na początku epoki Meiji (1868 r.) miasto otrzymało nową nazwę Tōkyō, co znaczy "wschodnia stolica" i oficjalnie stało się siedzibą cesarza i najwyższych władz kraju. W dniu 1 września 1923 roku region Kantō nawiedziło potężne trzęsienie ziemi o sile 8,3 w skali Richtera. Ogromny pożar trawił dwie trzecie obszaru Tokio. Liczbę ofiar obliczano na 142 807 osób. Była to jedna z największych katastrof w historii ludzkości. U schyłku II wojny światowej miasto zostało ponownie zniszczone przez bombardowania, zwłaszcza przez wielki pożar wywołany amerykańskim nalotem dywanowym 9 marca 1945 roku. Zginęło około 200 tysięcy osób, więcej niż w wybuchach bomb atomowych w Hiroszimie i Nagasaki. Oba kataklizmy i kolejne odbudowy przyczyniły się do tego, że miasto ma bardziej regularny układ kwartałów i więcej szerokich ulic. Tokio jest zasadniczo miastem o nowej zabudowie, nawet większość zabytków musiało być odbudowanych - zwykle w starych kształtach, ale w nowej konstrukcji. Zatoka Tokijska - 東京湾 – to zatoka w południowej części regionu Kantō, otoczona przez dwa półwyspy: Boso i Miura. Znajdują się tu porty Tokio, Chiba, Kawasaki, Jokohama oraz Yokosuka. Jest ona osuszana od niepamiętnych czasów. Osuszanie ma na celu uzyskanie jak najwięcej terenów, które mogą byc zasiedlone przez ludzi.  W dniu 2 września 1945 roku na pokładzie amerykańskiego pancernika USS Missouri zakotwiczonego w Zatoce Tokijskiej podpisano akt kapitulacji Japonii kończący II wojnę światową na Dalekim Wschodzie.


234. Rosja

Jekaterynburg - miasto w azjatyckiej części Rosji położone pod stokami Uralu, w obwodzie Swierdłowskim nad rzeką Iset. W latach 1924-1991 nosiło nazwę Swierdłowsk na cześć Jakowa Swierdłowa. Jekaterynburg jest piątym pod względem ludności miastem Rosji. Miasto zostało założone w 1723 roku i nazwane na cześć żony cara Piotra I Wielkiego, Katarzyny I. Najbardziej znaną osobą urodzoną w Jekaterynburgu był Borys Jelcyn. W 1918 więziono tu i zamordowano z rozkazu Lenina cara Mikołaja II wraz z rodziną. Były tu obozy jenieckie nr 231 i nr 523 dla obywateli Polski, którzy zostali aresztowani w latach 1944–1945 i byli przetrzymywani bez wyroku w obozach NKWD–MWD ZSRR jako internowani. W 1979 roku miał tu miejsce tragiczny wypadek w fabryce opracowującej, produkującej i magazynującej broń biologiczną.


233. Czechy

Zamek na Hradczanach to zamek w Pradze w dzielnicy Hradczany istniejący już od najstarszych dziejów Pragi, dawna siedziba królów czeskich. Pod koniec IX wieku pierwszy historyczny książę przemyślidzki Borzywoj I przeniósł swoją siedzibę z Lewego Hradca na wzgórze nad Wełtawą, gdzie na pagórku zwanym Żiżi (Žiži) od dawien dawna odbywały się zgromadzenia plemienne Czechów i gdzie składano ofiary pogańskim bogom. Borzywoj kazał zbudować tu chrześcijański kościółek pod wezwaniem Marii Panny i otoczyć go rowem. Ustawiono tutaj też kamienny stolec, na którym uroczyście zasiadał każdy nowy książę. Budowę właściwego zamku rozpoczął najprawdopodobniej syn Borzywoja Spitygniew I. Znacząca rozbudowa zamku nastąpiła za panowania Sobiesława I oraz jego bratanka i następcy Władysława II. Ich dzieło kontynuował król Przemysł Ottokar II, który był w swoim czasie jednym z najważniejszych władców Europy i rozmach prac budowlanych na zamku odpowiadał tej pozycji. W 1303 zamek został zniszczony przez pożar. Jego odbudowę rozpoczęto właściwie dopiero pod panowaniem królów czeskich z dynastii Luksemburgów.


czwartek, 14 stycznia 2010

232. Wietnam

Tarasy ryżowe to pola uprawne utworzone w zboczach górskich. Tarasy powstały prawdopodobnie wyłącznie dzięki pracy rąk, bez użycia maszyn czy cięższego sprzętu. Są tworzone piętrowo co zapewnia lepsze nawadnianie gleby. Tarasy zajmują większą część północno - zachodniego Wietnamu. Są też typowym krajobrazem  dla delty Rzeki Mekong i brzegów Rzeki Czerwonej. Wpływją na styl życia mieszkańców dla których zbierany ryż stał się środkiem utrzymania. Wytworzyła sie tu kultura związana z plantacjami ryżu. Ryż jest powszechnie dostępnym produktem żywnościowym zapewniającym przeżycie, dlatego też ryż trzeba kochać. 


231. Węgry

Budapeszt - stolica i największe miasto Węgier, położone w północnej części kraju, nad Dunajem. Formalnie stworzony został w latach 1872-73 z trzech połączonych ze sobą miast: Budy i Óbudy na prawym brzegu Dunaju oraz Pesztu – na lewym. Buda i Peszt rozwijały się szczególnie za panowania Zygmunta Luksemburskiego i Macieja Korwina. Za czasów Jagiellonów budapeszteńskie trójmiasto liczyło 25 - 30 tys. mieszkańców i należało wraz z Pragą, Wiedniem i Krakowem do największych miast Europy. Wszystko zmieniła okupacja turecka. Po zwycięstwie w bitwie pod Mohaczem w roku 1526 Turcy bardzo szybko opanowali większą część Węgier. Buda stała się od roku 1541 na półtora stulecia z metropolii miastem prowincjonalnym. Większość kościołów została zamieniona w meczety bądź zburzona, duża część węgierskich i niemieckich mieszkańców wyjechała. W ich miejsce przyjechali Serbowie, Ormianie i Grecy. Dopiero w roku 1686 roku po ciężkim sześciotygodniowym oblężeniu Buda została zdobyta przez wojska habsburskie i większość Węgier wyzwolona spod tureckiej okupacji. Miasto szybko otrząsnęło się z wojennych ruin i zaczęło się szybko rozwijać. Głównie Pest rozwinął się szybko w nowoczesne miasto konkurujące z Wiedniem. Powstały szerokie bulwary i przedmieścia z parkami. Porażka w pierwszej wojnie światowej i rozpad Austro-Węgier były ciężkim wstrząsem, dodatkowo w roku 1919 rządy objęli komuniści. II wojna światowa pozostawiła w mieście olbrzymie szkody. W roku 1944 ustępująca armia niemiecka wysadziła wszystkie mosty na Dunaju w Budapeszcie i przez następnych 6 miesięcy broniła się na jego prawym brzegu. 


230. Dania

Kanał portowy Nyhavn jest jednym z najbardziej urokliwych miejsc Kopenhagi. Stojące nad kanałem kolorowe kamieniczki skrywają w swych wnętrzach ogromną ilość restauracji, kawiarni i pubów. Większość kamienic nad kanałem ma ponad 300 lat, najstarsza z nich – o numerze 9 została zbudowana w 1681 roku, obecnie znajduje się w niej restauracja Leonore Christine. Na rogu Nyhavn i ulicy Bregade znajduje się jeden z najstarszych budynków Kopenhagi, pochodzący z 1606 roku, który warto odwiedzić również ze względu na znajdujące się w nim muzeum bursztynu Ravhuset oraz elegancki sklep z bursztynową biżuterią. Nyhavn tłumaczy się dosłownie jako Nowy Port, lecz jego wygląd i długoletnia historia przeczy tej nazwie. Nyhavn został zbudowany w latach 1671 - 1673 z inicjatywy króla Christiana V, którego zamysłem było przybliżyć ruch wodny i handel do centrum miasta, oraz zezwolić handlarzom wybudować swe domy wzdłuż kanału. Pomysł ten udał się doskonale, statki zawijały do portu, aby sprzedać swój ładunek, marynarze zaś bawili się w wielu pubach i tawernach ulokowanych wzdłuż kanału. Również poeci nie stronili od Nyhavn, niedaleko kanału mieszkał najsławniejszy duński bajkopisarz Hans Christian Andersen. Mieszkał w domu pod numerem 67.


229. Chiny

Gongyi leży w środkowej części prowincji Henan. Znajduję się on w delcie Żółtej Rzeki. 15 kilometrów na południe od niej znajduje się Świątynia Rocky Cave. Jest to typowa świątynia buddyjska. Pomysł budowy buddyjskich świątyń w wydrążonych skałach został przywieziony do Chin z Azji Środkowej, gdzie pomniki tego typu wykonane były przez wieki. Jaskinie są skarbem narodowym. Na przełomie lat stały się również symbolem splendoru chińskich mnichów.


środa, 13 stycznia 2010

228. Czechy

Stare Miasto to zabytkowa dzielnica Pragi, centrum kulturalne i handlowe stolicy Czech. Do 1784 samodzielne miasto. Otaczone ze wszystkich stron dawną dzielnicę żydowską - Josefov. Pierwsze wzmianki o Starym Mieście pojawiają się w VIII wieku n.e., natomiast trwalsze budowle w wieku IX. Większe znaczenie zyskało po wybudowaniu zamków na Hradczanach oraz Wyszehradzie. W XII wieku powstał Most Judyty. Okresem największej świetności Starego Miasta było XIV stulecie - wtedy powstał m.in. ratusz staromiejski. W XV wieku teren miasta był centrum ruchu husyckiego wszystkich miast praskich. W 1689 wielki pożar zniszczył spore połacie miasta, nie naruszył jednak średniowiecznego układu ulic oraz wielu cennych, zabytkowych budowli. Rynek staromiejski to najbardziej reprezentacyjny plac miasta. Od XI wieku targowisko miejskie, miejsce wielu ważnych dla Pragi wydarzeń. Rynek otaczają kilkusetletnie kamienice, reprezentujące głównie barok, ale często pochodzące z okresu średniowiecza. Na rynku znajduje się pomnik Jana Husa, odsłonięty w 1915 oraz ratusz staromiejski, którego początki sięgają XIV wieku. Na wieży ratusza znajduje się ruchomy zegar astronomiczny "Orloj" z XV wieku. Znajduje sie tu również Kościół Marii Panny przed Tynem - potocznie Týnský chrám


227. Niemcy

Frank Owen Gehry to amerykański architekt pochodzący z kanadyjskiej rodziny polsko-żydowskiej. Jest jednym z najsławniejszych, a zarazem najbardziej kontrowersyjnych współczesnych architektów. Budynki Gehry'ego można określić mianem kolażu złożonego z wielu pozornie niepasujących do siebie brył o powierzchni wykonanej z różnych materiałów, takich jak tytan, beton, kamień, siatka druciana. Gehry lubuje się w niekonwencjonalnych zestawieniach barw. Jego architektura świadomie wywołuje szok estetyczny poprzez kontrast z tradycyjną przestrzenią miejską. Charakterystyczne dla niej są silnie przechylone ściany i pofalowane płaszczyzny. Tak jak to ma miejsce w Centrum Mediów Neue Zollhof w Düsseldorfie.


226. Belgia

Kościół św. Piotra w Leuven zbudowany został w latach 1425–1500 i ukończony przez Jana Keldermansa i Matheusa de Layens.  Podczas II wojny światowej kościół został zniszczony. Podczas restauracji natrafiono na romańską kryptę z XI wieku. W kościele znajduje się kilka malowideł z XVII i XVIII wieku (wśród nich znane malowidło Dirka Boutsa Ostatnia Wieczerza i grób diuk Brabancji, Henryka I. 50 metrowa wieża miała mieć 169 metrów i mieścić carillon ( z fr. gra dzwonów - instrument muzyczny, będący zespołem dzwonów wieżowych, na których można wybijać melodie młotkami lub sercami dzwonów uruchamianymi przez mechanizm zegarowy lub ręcznie, za pomocą klawiszy ), ale nigdy nie została ukończona. Wieża znajduje się na liście beffroi sporządzonej przez UNESCO w 1999 roku.


wtorek, 12 stycznia 2010

225. Czechy

Malá Strana (Mała Strona, Kleinseite) to dzielnica Pragi, do 1784 samodzielne miasto położone u stóp praskiego zamku, na lewym brzegu Wełtawy. Założona została w 1257 roku przez króla Przemysława Ottokara II. Osiedlili się tutaj koloniści z północnych Niemiec. Początkowo nazywała się Nowym Miastem. Pierwszy okres świetności przeżywała za rządów Karola IV. Rozbudował on znacznie miasto i otoczył murem (tzw. mur głodowy). Przekleństwem Małej Strany okazały się wojny husyckie i pożary - szalejące żywioły począwszy od XV wieku regularnie niszczyły zabudowę. Zamieszkująca miasto biedota, nie mająca środków finansowych na odbudowę swoich domostw, odsprzedawała tereny arystokratom, których ściągała tutaj bliskość Hradczan. Wówczas Mała Strana zaczęła nabierać charakteru rezydencjalnego - powstawały rozległe rezydencje i pałace magneterii i bogatej szlachty, z której najważniejsze były rodów Wallensteinów, Lichtensteinów, Michnów i Nosticów. W 1784 Mała Strana wraz z innymi historycznymi dzielnicami stała się zalążkiem zjednoczonej Pragi, a wiele uliczek i budynków zyskało barokowy wygląd. W latach 1787-1791 często przebywał tutaj Mozart. Obecnie dzielnica, podobnie jak cała Praga jest zadeptywana jest przez tłumy turystów, których przyciągają przepiękne domy (z fasadami prezentującymi wszystkie style od gotyku do baroku), pałace i kościoły. Istnieje również legenda  o tym miejscu. W średniowieczu istniało na obszarze dzisiejszej dzielnicy więzienie, w którym trzymano wielu przestępców. Pewnego dnia, zaraz po sprowadzeniu do Praskiego Zamku szczątków św. Wacława, przejeżdzające obok więzienia byki staneły pod bramą  i nie chciały ruszyć się z miejsca. Powiązano to z obecnością zwłok Wacława, który jako osoba prawa nie pozwoliłby na jakąkolwiek niesprawiedliwość. Zaczęto wierzyć, że w więzieniu znajduję się ktoś niewinnie osadzony. Wypuszczono wszystkich wieźni na plac przed więzieniem i w tym momencie jednemu z nich kajdany spadły swobodnie z rąk. Byki ruszyły dalej, a więźnia uniewinniono. Na placu postawiono Kaplicę św. Wacława, później zastąpioną Kościołem św. Mikołaja.


224. Portugalia

Tavira to miejscowość w Portugalii, leżąca w dystrykcie Faro, w podregionie Algarve na południowym wybrzeżu Portugalii. Historia Taviry sięgają końca epoki brązu (1000-800 pne). W VIII wieku p.n.e. stała się jedną z pierwszych osad fenickich. Przypuszcza się, że pierwotną nazwą miasta było Baal Saphon - z fenickiego Grzmot Boga Morza. W czasach Cezara, Rzymianie stworzyli nowy portu około 7 km od Taviry, nazwany Balsa. Balsa stała się szybko wielkim miastem, znacznie większym niż Tavira. W 1755 roku trzęsienie ziemi w Algarve zniszczyło praktycznie wszelkią zabudowę prowincji. Osiągnęło ono wielkość 9 stopni w skali Richtera i spowodowało znaczne zniszczenia całej Algarve, a także falę tsunami. Dzisiejsza zabudowa Taviry pochodzi z XVIII wieku. 


223. Polska

Jasna Góra (łac. Clarus Mons) – wzgórze w Częstochowie z zespołem klasztornym zakonu paulinów. Jest jednym z ważniejszych miejsc kultu maryjnego i od setek lat, najważniejszym centrum pielgrzymkowym w Polsce. Na Jasnej Górze znajduje się obraz Matki Boskiej Częstochowskiej. Szczególnego znaczenia dla Polaków miejsce to nabrało 1 kwietnia 1656 roku, gdy Jan II Kazimierz Waza złożył śluby lwowskie. 16 marca 1657 przybył na Jasną Górę i tam modlił się o uratowanie Rzeczypospolitej przed protestanckimi wojskami szwedzkimi i węgierskimi. W tym dniu doszło do skutecznej obrony Krosna przed wojskami Rakoczego. Początki istnienia klasztoru sięgają roku 1382, kiedy to książę Władysław Opolczyk sprowadził paulinów z Węgier do dawnego kościoła parafialnego na mocy dekretu książęcego z 9 sierpnia tego samego roku oraz dokonał fundacji klasztoru. Nazwa Jasna Góra została nadana klasztorowi przez węgierskich paulinów na pamiątkę macierzystego klasztoru św. Wawrzyńca na Jasnej Górze w Budzie. Dwa lata później na Jasną Górę sprowadzono z Rusi obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem Jezus który według legendy namalował św. Łukasz Ewangelista na desce stołu, na którym jadła rodzina Jezusa. 


piątek, 8 stycznia 2010

222. Białoruś

Biblioteka Narodowa w Mińsku jest ciekawą strukturą ukończoną w 2006 roku. Budynek ma 22 piętra  a jego wysokość sięga 72 metrów. Jego elewację zdobią cytaty biblijne w języku białoruskim, rosyjskim, angielskim i arabskim. Kompleks obejmuje cztery odrębne sale konferencyjne: dużą salę konferencyjną na 500 miejsc, dwie okrągłe sale konferencyjne, a także małą salę konferencyjną na prywatne rozmowy. Biblioteka Narodowa Białorusi świeci w nocy w oszałamiający sposób. 4646 kolorowych diod rozświetla mrok zazwyczaj w jednostajny sposób. Istnieje jednak możliwość układania napisów  i obrazków z diod na ścianach "bombki". Biblioteka znajduje się w parku nad brzegiem rzeki i stanowi również platformę widokową stolicy.


221. Turcja

Ankara (wcześniej Angora, a w czasach starożytnych Ancyra, gr. Ἄγκυρα co znaczy kotwica, w epoce brązu Ankuwash) – miasto w środkowej Turcji, będące jej stolicą od 1923 roku. Jest drugim co do wielkości miastem w Turcji po Stambule. W przeszłości miasto było znane z hodowli kóz angora, kotów angora oraz białych królików angora, gruszek, miodu i winogron. Miasto jest położone w najsuchszym miejscu w Turcji i jest otoczona przez jałowe stepy. W okolicach Ankary znajdują się liczne stanowiska archeologiczne hetyckie, frygijskie, greckie, rzymskie, bizantyjskie oraz okresu otomańskiego.


czwartek, 7 stycznia 2010

220. Indie

Brama Indii ( Gateway of India ) – monumentalny łuk o wysokości 26 metrów położony w południowej części Bombaju. Wzniesiona w latach 1915-1924 na wzór XVI-wiecznej architektury Gujaratu aby uczcić wizytę króla Anglii Jerzego V i jego małżonki, Marii. Jest to obecnie jedna z największych atrakcji turystycznych miasta, a także miejsce spotkań towarzyskich. 25 sierpnia 2003 na pobliskim parkingu terroryści zdetonowali bombę, zabijając wiele osób. 


poniedziałek, 4 stycznia 2010

219. Irlandia

Dublin - stolica i największe miasto Republiki Irlandii, położone w prowincji Leinster. Położony na wschodnim wybrzeżu Irlandii, nad Morzem Irlandzkim, u ujścia rzeki Liffey do Zatoki Dublińskiej. Rzeka dzieli miasto na dwie części o zdecydowanie odmiennym charakterze: Northside oraz nowocześniejszą i bardziej zamożną Southside. Archaiczna irlandzka nazwa okolic miasta – Dúbh Linn (oznaczająca "Czarny Staw") – została przez stulecia zangielszczona do współczesnej, używanej również w innych językach postaci Dublin.


218. Finlandia

Fabryka drewna w Verla oraz pobliska dzielnica mieszkaniowa stanowią wyjątkowy i doskonale zachowany przykład niewielkiego, wiejskiego zakładu przemysłowego wyrabiającego masę papierową, papier i karton. Ten typ przedsiębiorstwa, charakterystyczny dla Europy Północnej oraz dla Ameryki w XIX i na początku XX wieku, w dzisiejszych czasach już prawie zupełnie zanikł. Jest to też obiekt UNESCO.


217. Irlandia

Zamek Bunratty położony w hrabstwie Clare. Położony pomiędzy Limerick a Shannon, pierwotny zamek powstał jako obóz warowny założony przez Wikingów z Limerick w 950 roku. Obecna forma jest czwartą przebudową dokonaną w 1460 roku przez potężny klan MacNamara, jest przykładem wieży mieszkalnej. Wewnątrz zgromadzono bogata kolekcje mebli, gobelinów, malowideł i rzeźb z całej Europy, charakterystycznych dla danego okresu. Na terenie posiadłości zamkowej mieści się Folk Park (park etnograficzny), w którym umiejscowione są zrekonstruowane XIX-wieczne zabudowania charakterystyczne dla wiosek i miasteczek z tamtego okresu. W zamku często organizowane są średniowieczne biesiady.


216. U.S.A.

Tornado - gwałtownie wirująca kolumna powietrza, będąca jednocześnie w kontakcie z powierzchnią ziemi i podstawą cumulonimbusa lub rzadziej wypiętrzonego cumulusa. Tornada osiągają różne wielkości, jednak zwykle przyjmują postać widzialnego leja kondensacyjnego, węższym końcem dotykającego ziemi. Dolna część leja jest często otoczona chmurą odłamków i pyłu. Tornada zaobserwowano na każdym kontynencie oprócz Antarktydy, jednak najwięcej tornad rocznie notuje się w Stanach Zjednoczonych. Siłę tornad mierzy się w skali Fujity. W Stanach Zjednoczonych duża intensywność tornad związana jest z bardzo specyficznym oddziaływaniem kilku czynników meteorologicznych: południowo-zachodnią adwekcją ciepłego powietrza z Zatoki Meksykańskiej przy powierzchni Ziemi, południkowe (północ-południe) ułożenie Gór Skalistych, dzięki czemu bruzdy niskiego ciśnienia przechodzące nad górami tworzą głęboką warstwę ciepłego i dobrze wymieszanego powietrza w pionie. Większość tornad powstaje w środkowej części USA na obszarze nazwanym Aleją Tornad (m.in. stany Teksas, Oklahoma, Kansas, Iowa, Nebraska i Południowa Dakota). W Teksasie występuje rocznie najwięcej tornad, ale to w Oklahomie pojawia się najwięcej "klasycznych" tornad powstałych w superkomórkach.