czwartek, 4 listopada 2010

1076. Portugalia

Praca do Comercio nazywane jest często “tarasem pałacu” od rezydencji królewskiej, która niegdyś była w pobliżu (do nieszczęsnego trzęsienia ziemi w 1755 roku). Praca do Comercio zapisał się na kartach historii w 1908 roku. To tutaj, przy budynku Poczty Głównej zamordowano króla Karola I z synem. Miejsce to jest najpopularniejszym placem w Lizbonie. Nad całą powierzchnią góruje posąg króla Józefa I. Zwieńczeniem placu jest efektowna brama zwana też łukiem triumfalnym, przez którą wkracza się w Dolne Miasto na Rua Augusta.


1075. Szwajcaria

Masyw  Bernina stanowi jeden z położonych na południowym zachodzie fragmentów Alp Retyckich wchodzących w skład Wschodnich Alp Centralnych. Masyw znajduje się na granicy szwajcarsko-włoskiej, jednak sam wierzchołek znajduje się na terytorium szwajcarskim. Po południowej stronie masywu znajduje się włoska dolina Val Tellina, natomiast po północnej stronie – dolina górnego biegu rzeki Inn zwana Górną Engadyną, należąca do Szwajcarii. Cały Masyw Berniny powstał w wyniku potężnej intruzji granodiorytowej przecinającej starsze, metamorficzne skały Alp Centralnych. Ostatecza rzeźba całej Grupy Berniny ukształtowana została przez czwartorzędowe lodowce, zajmujące obecnie wyższe partie masywu. Lodowce znajdują się zarówno po północne (szwajcarskiej) jak i południowej (włoskiej) stronie masywu. Niektóre z nich wypełniają polodowcowe kotły, inne – podcięte tarasy polodowcowe. Te ostatnie sprawiają dla patrzącego z dołu niesamowite wrażenie wiszących lodowców.


1074. Estonia

Tartu to drugie co do wielkości miasto Estonii. Słynie z uniwersytetu, założonego w 1632 przez króla Szwecji Gustawa II Adolfa. Miasto leży na trasie Europejskiego Szlaku Gotyku Ceglanego. Pierwsza historyczna nazwa miasta pochodzi od twierdzy Tarbatu wzniesionej w V wieku przez Estów. Od tej nazwy wzięła się nazwa nadana przez niemieckich krzyżowców, którzy nazwali miasto Dorpat, nazwa ta obowiązywała w czasie niemieckiego panowania w Estonii i m.in. w czasie polskiego panowania. Od nazwy niemieckiej wzięła się nazwa rosyjska. Pod panowaniem rosyjskim miasto nazywało się Дерпт oraz Юрьев (Juriew), ta druga nazwa została miastu nadana około 1030 przez Jarosława I Mądrego. Od czasu uzyskania niepodległości przez Estonię, w 1917, miasto posiada nazwę w języku estońskim - Tartu. 


1073. Rumunia

Zamek Pelisor usytuowany jest w Sinaia jako część zamku Peles. Zbudowano go w latach 1899-1903 z rozkazu króla Karola I jako rezydencja dla jego kuzyna, przyszłego króla Ferdynanda.


1072. Australia

Streaky Bay to nadmorskie miasteczko na zachodnim brzegu Półwyspu Eyre w Australii Południowej niedaleko autostrady Flinders. Woda w zatoce wydaje się jakby miała smugi. Zostało to naukowo udokumentowane. Naukowcy doszli do wiosków, iż smugi są spowodowane przez uwalnianie olejów przez niektóre gatunki wodorostów w zatoce.


1071. Portugalia

Park Edwarda VII to zlokalizowany nieopodal ścisłego centrum Lizbony park nazwany na cześć wizyty Edwarda VII w Lizbonie w 1903 roku. Cały park jest bardzo dobrze utrzymany, na jego terenie znajduje się palmiarnia i urokliwy staw. Warto się tam udać na odpoczynek po wielogodzinnych trudach zwiedzanie miasta.


1070. Włochy

Zamek Rezzanello znajduje się w pięknej okolicy, niedaleko miast Piacenza i Milano. Zamek został zbudowany około 1000 roku i jest otoczony przez park wielkości około siedmiu hektarów. Dziś zamek oferuje wewnątrze i  zewnątrze obszary dla organizowania wesel, spotkań, koncertów i konwencji, pokazów mody i innych imprez.


1069. Ukraina

Monaster św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach to  prawosławny zespół klasztorny w Kijowie. Według kronik ruskich pierwsza świątynia na tym miejscu została założona przez metropolitę kijowskiego Michała na miejscu wcześniejszej świątyni pogańskiej. Drewniany monaster ufundował książę Izasław, natomiast jego syn Światopełk nakazał budowę świątyni murowanej jako wotum dziękczynne za zwycięstwo w walkach z Połowcami.  Był to pierwszy obiekt sakralny na Rusi, którego kopuły zostały pokryte złotem. Monaster poniósł straty w czasie najazdu Mongołów w 1240, kiedy najeźdźcy zrabowali wyposażenie klasztornej cerkwi i złoto z kopuł obiektu. Kolejne dwa stulecia były okresem stagnacji; dopiero około 1496 na terenie monasteru podjęto prace budowlane, które powiększyły wielkość budynków. Mimo sekularyzacji części majątków ziemskich monasteru w XVIII wieku, jeszcze przed rewolucją październikową, obiekt należał do najbogatszych klasztorów w Rosji, liczył 240 mnichów. W latach 30. XX wieku całość została zniszczona przez władze radzieckie, po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę obiekt pieczołowicie odbudowano.


1068. Wielka Brytania

Zamek w Oxford jest usytuowany w centrum miasta.  Został wybudowany przez normańskiego barona Roberta D’Oyly w 1071 roku (zaraz po podbiciu Anglii przez Normanów w 1066 r.), początkowo drewniany przebudowany na kamienny. Zamek w Oxford popadł w ruinę w XIV wieku. W 1888 roku utworzono w nim więzienie, które działało aż do 1996 roku. Od tego czasu zamek znajduje się pod opieką miasta.


1067. Portugalia

Most Vasco da Gama to najdłuższy most w Europie na rzece Tag, który spina brzeg rzeki w okolicach stolicy Portugalii, Lizbony (w miejscowości Sacavém) z miejscowością Montijo po drugiej stronie rzeki. Jego długość wynosi 17,2 km. Most został zbudowany w celu odciążenia ruchu na Moscie 25 de Abril łączącym stolicę Portugalii z terenami po drugiej stronie rzeki Tag oraz połączenia autostrad wybiegających z Lizbony. Most zostały otwarty dla ruchu samochodowego 29 marca 1998, w czasie odbywających się międzynarodowych targów Expo '98. Budowlę nazwano imieniem żeglarza Vasco da Gamy w piećsetną rocznicę odkrycia przez niego drogi morskiej z Europy do Indii. Most składa się z sześciu pasów ruchu, na których obowiązuje ograniczenie prędkości, tak jak na autostradzie do 120 km/h, wyjątkiem jest jedna sekcja gdzie ograniczenie prędkości wynosi 100 km/h. W deszczowe, wietrzne lub mgliste dni prędkość na moście ograniczona jest do 90 km/h. W przypadku, gdy ruch samochodowy wzrośnie do 52 tys. samochodów na dobę liczba pasów ruchu może być rozbudowana do ośmiu. 


1066. Białoruś

Zamek Mir usytuowany jest w pobliżu miasta Miru. W 2000 został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Budowę zamku rozpoczął na przełomie XV i XVI wieku, w stylu gotyckim starosta brzeski i kowieński Jerzy Illinicz. Około 1568 mirski zamek na mocy testamentu wnuka Jerzego Illinicza przeszedł w ręce książąt Radziwiłłów, którzy przebudowali go w stylu renesansowym. Wzdłuż wschodnich i północnych ścian zamku powstał pałac. Gipsowe fasady zostały udekorowane wapiennymi portalami, płytami, balkonami i gankami. W epoce napoleońskiej zamek został opuszczony i częściowo zniszczony. W końcu XIX wieku budowla została ponownie odnowiona i zamieszkana. W 1813 po śmierci Dominika Radziwiłła zamek został przekazany jego córce Stefanii i jej mężowi Ludwigowi zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg, a następnie w ręce ich córki Marii, która poślubiła księcia Chlodwiga Hohenlohe-Schillingfurst. Ich syn Maurice Hohenlohe-Schillingfurst sprzedał zamek w 1895 Mikołajowi Światopełk-Mirskiemu, herbu Białynia.


1065. Finlandia

Ryś to gatunek lądowego ssaka drapieżnego z rodziny kotowatych. Poza kotem domowym, ryś i żbik są jedynymi występującymi w Polsce przedstawicielami kotowatych. Ryś jest też jednym z największych drapieżników Europy. Został opisany naukowo przez Karola Linneusza w 1758 roku pod nazwą Felis lynx. W Polsce jest zwierzęciem rzadkim i chronionym. Pierwotnie zasięg rysia obejmował obszar od Pirenejów po Kamczatkę, od Bałkanów po Skandynawię i od Turcji po Kaszmir i Tybet. Obecny naturalny zasięg tego gatunku nie obejmuje krajów Europy Zachodniej. Od lat siedemdziesiątych zasięg ponownie zaczął się rozszerzać dzięki reintrodukcji na obszarach Szwajcarii, Austrii, Czech, Francji i Słowenii. W Skandynawii obserwuje się rozprzestrzenianie tego gatunku poza koło podbiegunowe. 


1064. Kanada

Nur lodowiec to gatunek dużego wędrownego ptaka wodnego z rodziny nurów. Lodowiec, jak sama nazwa wskazuje, jest gatunkiem arktycznym. Zamieszkuje strefę borealną i tundrę Ameryki Północnej, Grenlandii i Islandii. W Europie pojawia się sporadycznie, na wybrzeżach Atlantyku. Gnieździ się najdalej na północ ze wszystkich nurów. W Europie Środkowej widywany regularnie na przelotach i zimą - od października do stycznia i w kwietniu. Niewielka ich liczba zalatuje nad wybrzeże. W głębi kraju spotykany rzadko. W Polsce odnotowano go ok. 60 razy. 


1063. Wielka Brytania

Katedra w  Rochester jest drugą najstarszą katedrą w Anglii. Została ufundowana prze biskupa Justusa w 604 roku a następnie przebudowana przez biskupa Gundulfa w 1080 roku. Wielokrotnie przebudowywana. Dzięki temu procesowi można podziwiać zarówno wspaniałą normańską architekturą w nawach i krypcie, jak i styl gotycki, który jest doskonale widoczny na XIV-wiecznych drzwiach do biblioteki ( są to najstarsze zachowane drzwi w Anglii). W połowie zachowały się fresi z XIII wieku ukazujące Koło Fortuny jako kierat. Na północnej stronie znajduje się wieża Gandulfa z 1100 roku, a na południowej ruiny XII-wiecznych krużganków. W XIII wieku Rochester było znanym miejscem pielgrzymkowym. Pątnicy przybywali do grobu Williama of Perth – szkockiego piekarza, który zastał tam zamordowany. Jego ciało złożono w katedrze, po pewnym czasie odkryto brak śladów rozkładu, uznano to za cud. 


1062. Finlandia

Zamek z Turku został wzniesiony w XIII-XVII wieku. Ma brukowane dziedzińce, przypominające labirynt korytarze i zacienione schody. Zamek, tzw. "stary" został założony przez szwedzkiego króla Eryka IX Świętego. "Nowy" dobudowano ok. 1280 roku, kiedy przybył tu ze Szwecji pierwszy biskup. Najlepszy okres przypada na lata 1556-63, gdy rezydował tu książę fiński, a królewicz szwedzki Jan. Przebudował wtedy rezydencję w stylu renesansowym, założył bibliotekę. Zamek był rezydencją książęcej pary: Jana i Katarzyny Jagiellonki, stał się jedynym w dziejach Finlandii na europejską skalę dworem książęcym. Był tu więziony król Eryk XIV, z pełną służbą, najlepszym jedzeniem i winem.


1061. Holandia

Fryzja od północy i zachodu ograniczona jest wodami Morza Północnego oraz sztucznego jeziora IJsselmeer. Na północy znajdują się cztery wyspy fryzyjskie: Vlieland, Terschelling, Ameland i Schiermonnikoog, które są oddzielone od lądu płytkim Morzem Wattowym. Od wschodu graniczy z prowincjami Drenthe i Groningen, od południa z Overijssel i Flevoland, od zachodu dzięki wybudowanej w 1932 roku autostradzie i jednocześnie tamie Afsluitdijk z prowincją Holandia Północna. We Fryzji mieszkańcy posługują się głównie językiem fryzyjskim, który w 1990 roku otrzymał status "oficjalnego języka regionalnego". Powszechnie rozumiany jest również język holenderski. Fryzyjskie miejscowości oznakowane są w dwóch językach, natomiast nauka języka fryzyjskiego w szkołach jest powszechna. 


środa, 3 listopada 2010

1060. Wielka Brytania

Stonehenge – jedna z najsłynniejszych, europejskich budowli megalitycznych, pochodząca z epoki neolitu oraz brązu. Megalit położony jest w odległości 13 km od miasta Salisbury w hrabstwie Wiltshire w południowej Anglii. Najprawdopodobniej związany był z kultem księżyca i słońca. Księżyc mógł symbolizować tutaj kobietę, słońce – mężczyznę. Składa się z wałów ziemnych otaczających duży zespół stojących kamieni. Obiekt od 1986 jest wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Nazwa pochodzi z języka staroangielskiego, od słów stān – kamień (ang. stone) i hencg (otaczać – ang. hinge). Miejsce, w którym powstała budowla Stonehenge, zyskało znaczenie kulturowe przed rokiem 2950 p.n.e. Świadczą o tym znajdujące się na zewnątrz megalitu groby datowane nawet na ok. 3100 rok p.n.e. oraz usypany z ziemi pierścień datowany również na ten okres. Stonehenge składa się z kolejnych elementów, ustawianych w dużych odstępach czasowych (sanktuarium powstawało stopniowo, przez ponad tysiąc lat). Aleja wiodąca do Stonehenge ciągnie się na długości około 3km i jest szeroka na 11m. Pierwotnie jej krawędzie ograniczał wał ziemny. Podobna konstrukcja okala całe stanowisko. 


1059. Holandia

Holandia to zamiennik nazwy Niderlandy. Te natomiast to historyczna nazwa nizinnych terenów u ujścia Renu, Mozy i Skaldy do Morza Północnego, z czasem rozciągnięta również na Ardeny i sąsiednie wyżyny. Po powstaniu i antyhiszpańskiej wojnie wyzwoleńczej w latach 1566–1609, północna część Niderlandów uzyskała niepodległość - powstała w 1581 roku Republika Zjednoczonych Prowincji, nazywana potocznie Holandią. 


1058. Japonia

Prefektura Ehime znajduje się w północno-zachodniej części wyspy Shikoku w Japonii nad Morzem Wewnętrznym.  Najdalej wysuniętym krańcem prefektury jest półwysep Sadamisaki, który jest najdłuższym półwyspem w Japonii. Obecna nazwa prefektury Ehime wywodzi się z Kojiki ("Księga dawnych wydarzeń") i oznacza piękną księżniczkę.


1057. U.S.A.

Kamienny Dom jest znanym miejscem w Manassas.  Jest jednym z trzech nienaruszone podczas wojny secesyjnej budynków w Manassas National Battlefield Park. Został zbudowany w okresie rozkwitu Ameryki.