1450. Turcja

Kościół św. Zbawiciela na Chorze to Bizantyjski kościół w Stambule w Turcji. Jest usytuowany w dystrykcie Edirnekapı, w 1511 kościół został zamieniony na meczet, a od 1948 znajduje się tutaj muzeum. Kościół posiada bogatą kolekcję mozaik i fresków, odkrytych pod warstwą wapna, którym przykryto mozaiki, gdy zamieniano kościół na meczet. Pierwszy kościół w tym miejscu wybudowano w IV wieku. Znajdował się on poza murami miejskimi, stąd jego nazwa: "Kościół za murami" lub "Kościół na wsi", czyli właśnie Chora. Obecnie istniejący kościół pochodzi z XI wieku. Jego fundatorem była Maria Dukaina. Izaak I Komnen odrestaurował go i powiększył. W XIV wieku dołączono do kościoła zewnętrzny narteks i paraklezjon (komnatę grobową).

1449. Słowenia

Dolina Bohinj to malownicza część Słowenii, położona w regionie Gorenjska, której sercem jest polodowcowe jezioro. To wspaniałe miejsce o każdej porze roku, zarówno dla lubiących aktywny wypoczynek, jak i dla preferujących słodkie lenistwo. Bohinj otoczony jest Alpami Julijskimi, których najwyższym szczytem jest Triglav - 2864 m.

1448. Łotwa

Katedralna cerkiew pw. Narodzenia Pańskiego w Rydze - katedra Łotewskiej Cerkwi Prawosławnej znajdująca się w Rydze, stolicy Łotwy. Katedra została zbudowana w latach 1876-1883 według projektu Nikołaja Czagina w stylu neobizantyjskim. Katedra ma 40 m wysokości. Powstała z inicjatywy generalnego gubernatora Piotra Bagrationa oraz biskupa Weniamina, a fundusze na budowę przeznaczył car Imperium Rosyjskiego Aleksander II. Podczas I wojny światowej wojska niemieckie przemianowały katedrę na zbór luterański. W międzywojennej Łotwie w 1921 roku katedra Narodzenia Pańskiego ponownie wróciła do swojego pierwotnego wyznania. Jedynym problemem były próby wprowadzenia przez władze państwowe języka łotewskiego do liturgii, co się jednak nie udało. W latach 60. XX wieku władze Związku Radzieckiego nakazały zamknąć katedrę w której urządzono planetarium. Świątynia została ponownie otwarta w 1991 roku po uzyskaniu niezależności Łotwy od ZSRR. Katedra jest obecnie największą cerkwią prawosławną znajdującą się w krajach bałtyckich.

1447. Słowacja

Spiska Kapituła to siedziba biskupów Spiszu, do 1948 samodzielne miasteczko warowne; obecnie dzielnica miasta Spiskie Podgrodzie. Wraz z nim, Zamkiem Spiskim i nieodległą wioską Žehra od 1993 znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Z powodu swego znaczenia nazywana "słowackim Watykanem". Spiska Kapituła położona jest na wschodnim stoku Martinowskiego Kopca, ok. 1,5 km na zachód od rynku Spiskiego Podgrodzia. Przez cały okres swego istnienia związana jest silnie z kultem chrześcijańskim.

1446. Szwecja

Niedźwiedź brunatny jest największym żyjącym współcześnie drapieżnikiem lądowym. Osiąga długość ciała do 3 m, ciężar do 800 kg. Sierść gęsta i długa, ubarwiona w zależności od danego podgatunku, najczęściej w odcieniach brązu, szarobrunatna lub czarnobrunatna, często z jasną pręgą na szyi lub jasnym rysunkiem na piersiach. Masywna budowa ciała, oczy i uszy niewielkie, krótki ogon, silne kończyny zakończone 5 pazurami, uzębienie typu miażdżącego. Nocny tryb życia. Zamieszkuje lasy, w górach dochodzi do 3000 m n.p.m.

1445. Turcja

Yazilikaya to hetyckie sanktuarium skalne, położone ok. 2 km na północny wschód od Bogazköy w Turcji (starożytnego Hattusas). Najważniejsza świątynia państwa Hetytów, założona przez króla Hattusilisa III. Naturalny skalny wąwóz, składający się z 2 części (Wielka i Mała Galeria), zamknięty murami z kamienia. Na skalnych ścianach (Wielka Galeria) wyrzeźbiono reliefy przedstawiające panteon wędrujących w procesji bóstw hurycko-hetyckich (63 postacie). Największy relief przedstawia króla Tuthalijasa IV. Przed wejściem do wąwozu odkryto ruiny murowanych budowli (pełniących rolę celli świątynnej), podobnych do świątyń w Hattusas. Huryckie wpływy, widoczne w sanktuarium, są związane z wpływem na hetyckie wierzenia i kulturę Hurytki, matki Tuthalijasa IV.

1444. Hiszpania

Miasto Estella pobudowane zostało w prestiżowej okolicy w strefie centralnej Nawarry. W XII wieku pobudowano tu wiele budowli sakralnych. Jedeną z nich jest kościół Świętego Grobu, który niestety pozostał niedokończony. Jest on jednym z najlepszych przykładów gotyku Navarry. Budowę świątyni rozpoczęto w XII wieku. Praca została przerwana w XIV, zostawiając niedokończony, ambitny i oryginalny projekt, którego celem było zbudowanie kościoła z trzema nawami, podobnego do San Pedro de la Rúa, San Juan i San Miguel.

1443. Grecja

Mykonos to grecka wyspa na Morzu Egejskim, należąca do archipelagu Cyklady, położona między wyspami Tinos, Síros, Naksos oraz Paros. Głównym miastem wyspy jest Mykonos, zbudowane jak wiele śródziemnomorskich miast z małych białych domów często z czerwonymi dachami, okiennicami, bogato ukwieconych, usytuowanych wzdłuż wąskich, krętych uliczek. Atrakcją są stare budowle i eksponaty muzealne, pochodzące jeszcze z epoki mykeńskiej, a z drugiej strony liczne plaże oraz krystalicznie czyste morze przyciągające miłośników sportów wodnych.

1442. Francja

Polski Cmentarz w Normandii to jedyny polski cmentarz we Francji z okresu drugiej wojny światowej. Znajduje sie tu 696 grobów żołnierzy Pierwszej Pancernej Dywizji Generała Maczka, która w sierpniu 1944 roku brała udział w Bitwie o Normandię. W drugiej fazie ofensywy dwie pancerne dywizje ruszyły 8 sierpnia 1944 roku: Czwarta Kanadyjska Dywizja Pancerna generała Kitchinga oraz Pierwsza Polska Dywizja Pancerna generała Maczka. Urville zostało wyzwolone 10 sierpnia. Od kilku lat cmentarz polski jest bardzo zadbany, trawa pięknie przycięta, kwiaty przed pomnikiem. Nad grobami góruje aluminowy monument w formie V – symbol polskiego orła. W niewielkiej budce, przy bramie ogromny zeszyt służy jako księga pamiątkowa, wiele w nim wpisów francuskich, angielskich, polskich. Przed bramą znajduje się tablica z napisem "Witajcie Nasi Wyzwoliciele".

1441. Islandia

Eyjafjallajökull to czynny wulkan (1666 m n.p.m.) w masywie Eyjafjöll w południowej Islandii, położony na zachód od wulkanu Katla w pobliżu lodowca Eyjafjallajökull. Wulkan ten jest wulkanem podlodowcowym. Nazwa składa się z trzech słów, które w języku islandzkim oznaczają lodowiec masywu Eyja. W ciągu ostatnich 1100 lat do erupcji Eyjafjallajökull dochodziło czterokrotnie: w 920, 1612, 1821-1823 i w 2010. W pierwszych trzech przypadkach wkrótce następowała erupcja pobliskiego wulkanu Katla. Między 3 i 5 kwietnia 2010 r. nastąpiło około 3000 słabych trzęsień ziemi z epicentrum w okolicy wulkanu. Niektóre drgania były odnotowane w pobliskich miastach. Wybuch wulkanu nastąpił 15 kwietnia - miasta Fljótshlíð i Markarfljót zostały ewakuowane. Trzęsienie nie spowodowało ofiar w ludziach. Po kwietniowej erupcji, powstała chmura pyłów nad Europą, co spowodowało zamknięcie przestrzeni powietrznej w większości krajów kontynentu. Na początku maja 2010 aktywność wulkanu stopniowo się zmniejszyła z 400 do 50 ton pyłu na sekundę. Naukowcy jednak spodziewali się erupcji jego znacznie większego sąsiada - wulkanu Katla. Wcześniej następowała ona po wszystkich trzech udokumentowanych erupcjach Eyjafjallajökull. Ostatni wybuch Katli miał miejsce w 1918 roku. Od 21 maja 2010, wulkan emitował jedynie parę wodną i gazy. Nie odnotowano emisji świeżego pyłu. Jeżeli ten stan utrzymuje się powyżej 10 dni wulkan uznaje się za drzemiący.

1440. Polska

Zamek w Rydzynie – pierwotny gotycki zamek Rydzyńskich z XV w., zbudowany na sztucznej wyspie przetrwał niecałe dwa stulecia. W latach 1682–1695, częściowo na jego murach, wzniesiono barokową rezydencję Leszczyńskich wg projektu królewskiego architekta Józefa Szymona Belottiego i Pompeo Ferrariego. Już wówczas zamek uzyskał formę czterokondygnacyjnego, czteroskrzydłowego założenia z wewnętrznym dziedzińcem i czterema basztami na narożach. Około 1700 dokonana została przebudowa zamku wg projektu Pompeo Ferrariego, specjalnie sprowadzonego przez Leszczyńskich z Rzymu. Na wzór projektów Berniniego przebudował on zachodnie skrzydło zamku, tworząc wyrazistą oś z rynkiem miasta. Kolejna przebudowa, dokonana już dla Sułkowskich, miała miejsce w latach 1742-1745. W latach okupacji w zamku mieściła się szkoła Hitlerjugend z internatem. W 1945, bezpośrednio po wyzwoleniu, zamek ograbiony i spalony do gołych murów przez żołnierzy Armii Czerwonej. Odbudowa do stanu surowego dokonana została w latach 1950-1965. W 1970 r. zamek został przekazany Stowarzyszeniu Inżynierów i Mechaników Polskich. Nowy właściciel przeprowadził w latach 1972–1977 rekonstrukcję konserwatorską niektórych wnętrz, przeznaczając budynek na hotel z zapleczem konferencyjnym i gastronomicznym, którą to rolę zamek pełni do dziś.

1439. Austria

Kitzbühel – miasto w zachodniej Austrii, w regionie Tyrolu, leżące na wysokości 800 m n.p.m. Leży w Alpach Kitzbühelskich wzdłuż rzeki Ache. Najbardziej znany Austriacki ośrodek narciarski w świecie.

1438. Tajwan

Taipei 101 – liczący 509,2 m wieżowiec znajdujący się w Tajpej na Tajwanie, w dzielnicy Xinyi. Budynek, zaprojektowany w biurze C.Y.Lee & Partners i wzniesiony w przeważającej części przez przedsiębiorstwa KTRT Joint Venture oraz Samsung Engineering & Construction. Do 4 stycznia 2010 (uroczyste otwarcie Burdż Chalifa w Dubaju, Zjednoczone Emiraty Arabskie) dzierżył przyznawany oficjalnie przez Council on Tall Buildings and Urban Habitat tytuł najwyższego ukończonego budynku świata. Wieżowiec posiada 101 kondygnacji nadziemnych oraz 5 podziemnych. Postmodernistyczna architektura budowli łączy w sobie elementy tradycyjne i nowoczesne, nawiązując zarówno do azjatyckiego kręgu kulturowego, jak i trendów ogólnoświatowej architektury. Taipei 101 wyposażony jest w systemy zabezpieczeń zdolne oprzeć się trzęsieniom ziemi i huraganom, często nawiedzającym tę część świata. Wielopiętrowe centrum handlowe przylegające do wieżowca mieści setki markowych sklepów, restauracji oraz klubów. Pokaz fajerwerków wystrzeliwanych z budowli stał się stałym elementem relacji telewizyjnych z obchodów Nowego Rok.

1437. Chorwacja

Zagrzeb to stolica Chorwacji, zamieszkana przez około 1 miliona mieszkańców. Od czasu uzyskania niepodległości w 1991 roku miasto znacznie zyskało na urodzie, zostało odnowione i uporządkowane, ulepszono również bazę hotelową i gastronomiczną. W mieście turyści znajdą czarujące stare miasto i spora ilość muzeów, a bogate zycie nocne docenią amatorzy rozrywki. Będąc w Zagrzebie warto odwiedzić neogotycką Katedrę Zagrzebską, aby zobaczyć szczęśliwie zachowane freski z XIII wieku.

1436. Turcja

Stambuł - niegdyś stolica jednego wielkiego imperium, dziś jest największym miastem w Turcji i jednym z największych miast na świecie. Położony na dwóch kontynentach, liczący 12 mln. mieszkańców Stambuł jest jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych kraju. To tu znajdują się najważniejsze zabytki Turcji i to tu zjeżdżają rzesze turystów z całego świata. Pierwsze ślady osadnictwa pojawiły się tu już w epoce kamienia. Około 680 roku p.n.e. powstała tu kolonia Chalkedon w części azjatyckiej, a w 660 roku p.n.e. założono pierwsze miasto po stronie europejskiej. Należało kolejno do Persji, Aten i Sparty. W III wieku p.n.e. na jego terenach zaczęli osiedlać się Galowie. W 196 roku n.e. miasto zostało włączone do Cesarstwa Rzymskiego. W 330 roku Cesarz Konstantyn I Wielki przebudował je i nadał mu nazwę Konstantynopol. Po podziale Cesarstwa Konstantynopol stał się stolicą Cesarstwa Wschodniorzymskiego. Złupiony w XIII wieku przez Krzyżowców został stolicą ich Cesarstwa Łacińskiego. Po odzyskaniu z rąk zakonników, stracił na znaczeniu. W 1453 roku miasto zostało zdobyte przez Turków Osmańskich i stało się stolicą Imperium Osmańskiego.

1435. Mołdawia

Kiszyniów to stolica i największe miasto Mołdawii. Kiszyniów założono w 1466 roku na terenie Hospodarstwa Mołdawskiego. Na przełomie XV i XVI wieku wraz z całym krajem dostał się pod panowanie Turcji. W 1812 roku Kiszyniów zaanektowała Rosja, czyniąc je stolicą guberni besarabskiej. W 1903 roku miał miejsce w Kiszyniowie jeden z największych w historii pogromów ludności żydowskiej, inspirowany przez prężnie działająca w carskiej Rosji czarną sotnię. W 1918 roku miasto wraz z całą Besarabią zostało po raz pierwszy w swej historii wcielone do Rumunii. W 1940 r., na mocy ugody niemiecko-radzieckiej Kiszyniów wraz z Besarabią został przyłączony do ZSRR. W tym samym roku została z Tyraspolu do Kiszyniowa przeniesiona stolica Mołdawii Radzieckiej. W czerwcu 1941 r. w wyniku agresji Niemiec i Rumunii na ZSRR Kiszyniów znalazł się po raz drugi w granicach Rumunii. Podczas okupacji rumuńskiej przez miasto przetoczyła się kolejna fala pogromów ludności żydowskiej, eliminując niemal całkowicie Żydów z tła etnicznego miasta. W 1944 Armia Czerwona wyparła wojska faszystowskie z Besarabii, a Kiszyniów ponownie stał się stolicą Mołdawskiej SRR. Po rozwiązaniu ZSRR w 1991, Kiszyniów stał się stolicą niepodległej Mołdawii.

1434. Chiny

Hangzhou – miasto we wschodnich Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Zhejiang, port u ujścia rzeki Fuchun Jiang do zatoki Hangzhou. Miasto zostało założone około 2200 lat temu w czasach dynastii Qin. Było wymieniane jako jedna z siedmiu starożytnych stolic Chin. W średniowieczu było to jedno z największych miast świata. W XIII wieku odwiedził je Marco Polo. W Hangzhou znajduje się południowy kraniec Wielkiego Kanału. Wielki Kanał – najdłuższy na świecie sztuczny kanał transportowy, budowany w Chinach od V wieku p.n.e.. Zaczyna się w Hangzhou i dociera do Pekinu. Przecina pięć większych rzek: Jangcy, Rzekę Żółtą, Hai He, Huai He i Qiantang Jiang. Na kanale są 24 śluzy.

1433. Łotwa

Ryga to największe w republikach nadbałtyckich miasto rozciąga się na powierzchni 307 km, z czego niewiele ponad 0,5 km zajmuje Starówka. Jest niewielka, co jednak w żadnym stopniu nie umniejsza jej uroku. Dość wspomnieć o kompleksach średniowiecznych kamienic kupieckich, Domu Bractwa Czarnogłowych czy też gotyckich kościołach z wieżami sięgającymi nieba. Magnesem przyciągającym do leżącego nad Daugavą miasta jest również secesja. Piękne budowle o płynnych liniach, finezyjnie dekorowane motywami baśniowymi, mitologicznymi i abstrakcyjnymi, określane są mianem pereł architektury ryskiej. Ukoronowaniem starań władz miasta było wpisanie Rygi na listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego UNESCO. Znalazły tym samym potwierdzenie słowa Napoleona, który ujrzawszy Rygę, miał wykrzyknąć: „wszak to przedmieścia londyńskie!".

1432. Niemcy

Jeleń szlachetny to gatunek dużego ssaka lądowego z rodziny jeleniowatych. Jego liczne podgatunki zamieszkują Europę (część Półwyspu Skandynawskiego, Europa Środkowa i południowa), Azję (od Morza Czarnego do Morza Ochockiego i Morza Japońskiego), północną Afrykę. W Afryce żyją tylko na północy, dochodząc na południe do Sahary. Introdukowany został w Ameryce Południowej, Australii i Nowej Zelandii.

1431. U.S.A.

Luizjana to stan na południu USA, nad Zatoką Meksykańską. Nad Zatoką Meksykańską rozpościerają się obszary nizinne. W części południowo-wschodniej duży obszar zajmuje delta Missisipi. Na wybrzeżu występują liczne jeziora i bagna. Przed przybyciem Europejczyków terytorium Luizjany było zamieszkane przez liczne plemiona Indian i do dzisiaj wiele miejscowości ma nazwy pochodzące od nazw indiańskich. Rejony dzisiejszej Luizjany były odwiedzane przez hiszpańskich poszukiwaczy El Dorado w pierwszej połowie XVI wieku, niedługo po odkryciu Ameryki przez Krzysztofa Kolumba. Po daremnych poszukiwaniach bogactw i rozwiniętych państw indiańskich, Hiszpania nie założyła stałych kolonii w rejonie. Po podboju dużo bogatszych terytoriów w Meksyku zagospodarowanych przez stosunkowo wysoko rozwiniętą cywilizację Azteków, Hiszpanie nie widzieli potrzeby osiedlenia się na dziewiczym terytorium nad północnymi wybrzeżami Zatoki Meksykańskiej. Rejon pozostawał w dziewiczym stanie przez następne 200 lat, aż do końca XVII wieku, kiedy zainteresowała się nim Francja. W 1682 Robert de La Salle dotarł od północy do ujścia rzeki Missisipi i prawem odkrywcy objął ogromne tereny przylegające do niej we władanie Francji. Pierwszą stałą francuską kolonię założył w 1699 Pierre Le Moyne d'Iberville. Otrzymała ona nazwę Luizjana na cześć króla Francji Ludwik XIV. Swoim zasięgiem obejmowała o wiele większy obszar niż terytorium dzisiejszego stanu, choć jej granice długo nie były jasno zdefiniowane, teoretycznie obejmując wszystkie ziemie leżące przy rzece Missisipi. Francuzi liczyli, że kolonia będzie rozwijać się szybko i w stosunkowo krótkim czasie zacznie przynosić znaczne korzyści dla Francji. Z wielu względów tak się jednak nie stało i rozwój kolonii był bardzo powolny. Niewielu Francuzów miało ochotę przenieść się do Luizjany i pracować w tamtejszym klimacie, tak więc francuscy właściciele plantacji zaczęli sprowadzać do kolonii niewolników z Afryki.