 |
Sfinxul to ostaniec skalny, wyrzeźbiony przez erocję, głownie deszcz i wiatr na podobieństwo egipskiego Sfinksa. Skała znajduje się w górach Bucegi, które są częścią Karpat. Sfinxul stał się popularną atrakcją turystyczną Rumunii. Nazwę nadano mu w 1936 roku. Jeśli dobrze się przyjrzeć Sfinxul patrzy w niebo. 21 listopada każdego roku jego wzrok znajduje się w idealnej linii prostej do zachodzącego słońca.
Opera w Sydney jest jedną z najbardziej znanych budowli XX wieku na świecie. Swój kształt zawdzięcza Duńczykowi Jörn Utson, którego projekt został wybrany z pośród 22 innych projektów nadesłanych z 32 krajów świata. W gmachu opery znajdują się największe organy oraz kurtyny na świecie. Sam budynek mieści 5 sal teatralnych, kino oraz dwie restauracje. Szkielet dachu to 161000 tonowa konstrukcja, która podtrzymywana jest przez 350 km kabla i wyłożona ponad milionem lśniących szweckich płytek.
Oslo to stolica i największe miasto Norwegii. Za datę założenia Oslo zwykło się uznawać, w oparciu o Sagę królewską Snorriego Sturlusona rok 1048, zaś za założyciela – króla Haralda III Surowego. Jednak najnowsze odkrycia archeologiczne wykazały, że miasto zostało założone już przed rokiem 1000, dlatego tę właśnie datę uznaje się za oficjalny rok założenia Oslo. Pierwotnie miasto leżało u ujścia rzeki Alna. Istnieją różne hipotezy co do znaczenia nazwy miasta – jedne z nich tłumaczą je jako "równinę u podnóża zbocza" lub "równinę bogów". Do niedawna Oslo było zaklasyfikowane jako najdroższe miasto świata. Ostatnio, częściowo z powodu osłabienia norweskiej korony, zostało wyprzedzone przez takie miasta jak Tokio, Kopenhaga i Paryż. W 2009 Oslo odzyskało miejsce najdroższego miasta świata.
Linz to stolica kraju związkowego Górna Austria. Założone przez Rzymian pod nazwą Lenthia. Niemiecka nazwa "Linze" pojawiała się po raz pierwszy w roku 799 n.e., kiedy to książęta bawarscy przybyli tutaj z północy i Linz stał się ważnym ośrodkiem handlowym. Pod koniec życia, Hitler uważał Linz za swoje "rodzinne miasto" i chciał je rozbudować i stworzyć z niego centrum kulturalne Trzeciej Rzeszy. Aby ożywić miasto ekonomicznie, rozpoczął uprzemysławianie Linzu krótko przed i w czasie Drugiej Wojny Światowej. Wiele fabryk w przyłączonej Czechosłowacji rozebrano, a następnie zmontowano w Linzu, w tym zakłady Hermanna Göringa.
Forum Romanum (łac. – rynek rzymski), inna nazwa to Forum Magnum – najstarszy plac miejski w Rzymie, otoczony sześcioma z siedmiu wzgórz: Kapitolem, Palatynem, Celiusem, Eskwilinem, Wiminałem i Kwirynałem. Główny polityczny, religijny i towarzyski ośrodek starożytnego Rzymu, miejsce odbywania najważniejszych uroczystości publicznych. W okresie cesarstwa Forum Romanum zostało rozbudowane i wzbogacone o Świątynię Boskiego Juliusza, Wenus i Romy, Wespazjana, Antoniusza i Faustyny oraz łuk triumfalny cesarza Augusta. W tym też czasie rozbudowano Rzym i zbudowano kolejne fora cesarskie, które utworzyły z istniejącym już Forum Romanum zwarty kompleks architektoniczny. Najbliżej Forum Romanum usytuowano Forum Cezara. Oprócz niego powstały Forum Trajana, Forum Augusta, Forum Wespazjana, Forum Nerwy. Inicjatorem tej rozbudowy był Juliusz Cezar. Forum Romanum było centrum życia obywatelskiego i ekonomicznego szczególnie w okresie republikańskim. W okresie cesarstwa fora pełniły raczej funkcje handlowe, rozrywkowe i reprezentacyjne. Choć Forum zostało zdewastowane w czasie zdobycia Rzymu przez Wizygotów w 410, to jeszcze w 768 zebrał tu się lud rzymski i obwołał papieżem Stefana III. Do zniszczenia mogło też przyczynić się trzęsienie ziemi w 851. W okresie średniowiecza Forum Romanum uległo stopniowemu zniszczeniu. Prawdopodobnie w okresie IX-X wieku Forum, jak i inne pozostałości rzymskie stanowiło kamieniołom - miejsce łatwego pozyskiwania budulca dla nowych inicjatyw architektonicznych. Do XVIII wieku miejsce to służyło na wypas, a później targ bydła. Prace wykopaliskowe zapoczątkowano w 1803.
Batad jest miejscem do refleksji, zachwycenia się pięknem tego wszystkiego co wioskę tą otacza. Jest to górzysty region słynący z pół ryżowych.
Bachczysaraj to miasto na Ukrainie, na Krymie, położone w Górach Krymskich. W przeszłości Bachczysaraj był stolicą Chanatu Krymskiego. Do dziś zachował się jeden z trzech muzułmańskich kompleksów pałacowych w Europie – pałac chanów krymskich, w którym znajduje się najważniejszy na Krymie meczet – Wielki Meczet Chan-Dżami. Dawna stolica chanów i pałac inspirował wielu wybitnych twórców. Adam Mickiewicz poświęcił miastu szereg Sonetów krymskich: Bakczysaraj, Bakczysaraj w nocy, Grób Potockiej, Mogiły haremu. Również Aleksander Puszkin napisał wiersz Fontanna Bakczysaraju.
Góra Kenia to masyw wulkaniczny w Kenii, wysokość 5199 m n.p.m. (szczyt Batian), najwyższy szczyt w Kenii i drugi szczyt w Afryce, zaraz po Kilimandżaro. Leży nieznacznie na południe od równika, około 150 km na północ od stolicy Kenii - Nairobi. Góra jest ważnym źródłem wody dla dużej części populacji Kenii. Swe źródła ma tu między innymi największa rzeka Kenii - Tana. Masyw Kenia jest stratowulkanem, który powstał około 3 miliony lat temu, po powstaniu Wielkiego Rowu Wschodniego. Był aktywnym wulkanem u schyłku pliocenu i na początku plejstocenu. Szczyt przez tysiące lat pokryty był lodowcem, co spowodowało daleko posuniętą erozję wierzchołka i zboczy. Przypuszczalnie pierwotna wysokość wulkanu wynosiła 6.000 m, czyli więcej niż Kilimandżaro. Pozostałością po lodowcach góskich są U-kształtne doliny oraz moreny. Najniżej dochodziły one do wysokości 3.300 m. Obecnie lodowce nie schodzą niżej niż 4.650 m. Aktualnie znajduje się tam 11 małych lodowców. Są to: Northey, Krapf, Gregory, Lewis, Diamond, Darwin, Forel, Heim, Tyndall, Cesar oraz Josef. Jednak według prognoz w ciągu najbliższych 30 lat wszystkie te lodowce zanikną. Kilimandżaro jest najwyższą górą Afryki i jednym z najwyższych samotnych masywów. Do roku 1977 Kilimandżaro zdobyło swym urokiem serca wielu turystów, głównie z Europy Zachodniej. Na turystach jednak zarabiała tylko Kenia. Tanzania, w granicach której leży Kilimandżaro nie otrzymywała z tego żadnych profitów.
Góra Fudżi (po japońsku Fudżijama) jest cudem natury i miejscem świętym, czczonym przez buddystów, którzy uważają ją za wrota do innego świata. Krater znany jest pod nazwą Naiin (Świątynia). Fudżijama ma również wielkie znaczenie w pradawnej japońskiej religii shinto. Jej wyznawcy wierzą, że bogowie i duchy (kami) mieszkają w kamieniach i drzewach na zboczach góry. Góra Fudżi pokryta jest przez większą część roku śniegiem. Symetrycznie nachylone stoki i podstawa o kształcie idealnego okręgu o obwodzie 126 km czynia ją wyjątkowo piękną. Góra widoczna jest w pogodnu dzień z odległości około 80 km. To młody wulkan, który powstał jakieś 600 tys. lat temu. wybuchał 18 razy; ostatnia erupcja miała miejsce w 1707 roku, a popioły zawędrowały wówczas aż do odległego o 100 km Tokio.
Łuk Galeriusza zbudowany został w 305 roku n.e. w Salonikach jako świadectwo zwycięstwa Galeriusza nad Persami w 297 roku. Był jedną z 4 bram stanowiących ceremonialną drogę z Via Egnatia do pałacu Galeriusza. Płaskorzeźby pokrywające łuk przedstawiają sceny ze zwycięskiej kampanii perskiej. Rotunda została zbudowana w 306 roku n.e. jako Pantenon i Mauzoleum Galeriusza. Pod rządami cesarza Teodoriusza Wielkiego został zamieniony na świątynię chrześcijańską - kościół Św. Jerzego. Do dziś zachowały się mozaiki z IV wieku - unikalne w europejskiej skali. Rotunda pełniła także rolę meczetu.
Ałma Ata lub Ałmaty to największe miasto w Kazachstanie. Liczy 1,2 mln mieszkańców. Leży na zboczach północnego Tien-szanu, w dolinie rzeki Ałma-atynki, w pobliżu granicy z Kirgistanem. Miasto zostało założone przez Rosjan jako fort będący rezydencją władz administracyjnych i wojskowych. W centrum miasta wznosi się góra Kok Tiube, z której rozciąga się widok na miasto. Mieszkańcy tego miasta kochaja zieleń. Nie dziwi więc, że a Ałmaty jest wiele parków. Jednym z nich jest park znajdujący się przy ulicy Bogenbai z fontanna w kształcie dmuchawca.
Większość powierzchni Finlandii stanowią niziny z młodą rzeźbą polodowcową. Naturalne zachodnie i południowe granice Finlandii wyznaczają Zatoka Botnicka i Zatoka Fińska, pomiędzy którymi rozciąga się poprzecinane ciągami wzniesień morenowych Pojezierze Fińskie złożone z 60 tys. jezior. Jeziora zajmują 18,8 tys km², bardzo liczne są bagna i torfowiska. W środkowej części kraju ukształtowanie terenu ma cechy południowych pojezierzy i leżących na północ wyżyn. Na północ od Koła Podbiegunowego rozciąga się Laponia Fińska, która stanowi przedgórze Gór Skandynawskich. Linia wybrzeża szkierowego, jest silnie rozwinięta, z dużą ilością małych wysepek.
Wodospad Niagara liczy sobie 10 tysięcy lat i powstał u schyłku ostatniej epoki lodowcowej. Umożliwia on przepływ wody z jeziora Erie do położonego 100 m niżej jeziora Ontario. Niagara nie jest najwyższym, najszerszym czy największym wodospadem na świecie, za to z pewnością najsłynniejszym. Jego potęga i piękno uderza każdego, kto go zobaczy. Wodospad znajduje się na rzece Niagara i rozdzielony jest Wyspą Kozią na dwie części: wschodnią (American Falls) o szerokości 323 m i wysokości 56 m oraz skupiającą 94% wody część zachodnią (Canadian Falls lub Horseshoe Falls), tworzącą rozległe półkole o szerokości 675 m i wysokości 54 m. Za wodospadem Amerykańskim droga prowadzi do Groty Wiatrów wydrążonej przez płynącą wodę.
Bruksela jest siedzibą króla i parlamentu belgijskiego, a ponadto jest siedzibą instytucji Unii Europejskiej, NATO i Euroatomu. Budynki Parlamentu Europejskiego w Brukseli znajdują się w tzw. europejskiej dzielnicy przy ulicy Wiertz 60, w sąsiedztwie placu Luksemburskiego. W pobliżu znajdują się inne instytucje Unii Europejskiej między innymi: Komisja Europejska, Rada Europejska i Komitet Regionów. Siedziba PE to kompleks połączonych ze sobą czterech budynków, z których każdy nosi imię ważnego dla integracji europejskiej polityka. Patronami poszczególnych budynków są: Altiero Spinelli (włoski polityk, jeden z ojców założycieli UE); Paul Henri Spaak (inny ojciec-założyciel Unii, były premier Belgii, przewodniczący Zgromadzenia EWWiS, współtwórca Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali); Willy Brandt (były kanclerz Niemiec) oraz József Antall (pierwszy postkomunistyczny premier Węgier). Największy, niedawno odnowiony budynek kompleksu UE w Brukseli mieści nieoficjalną siedzibę Parlamentu Europejskiego. Wszystkie budynki połączone są ze sobą szklanymi łącznikami na poziomie trzeciego piętra i podziemiami. W budynkach o łącznej powierzchni ponad 500 tys. metrów kwadratowych mieszczą się: sala obrad plenarnych; biura poselskie wszystkich europosłów; kilkanaście sal konferencyjnych (z których jedna nosi imię zamordowanej rosyjskiej dziennikarki Anny Politkowskiej); centrum prasowe; studia telewizyjne i duża biblioteka. Są tam też kawiarnie, restauracje oraz banki, sklepy, poczta, fryzjer, a nawet biuro podróży. Przestrzeń między PE a gwarnym placem Luksemburskim - zgodnie z decyzją europosłów - ma zyskać nazwę Esplanada Ruchu Solidarność.
Busz (z języka angielskiego "bush" - krzew), popularna nazwa roślinności krzewiastej w obszarach podzwrotnikowych, np. sawanny, z dużą ilością krzewów, zwłaszcza kolczastych i suchoroślowych, zrzucających liście na okres suszy, czy wtórnych zarośli po wycięciu lasu tropikalnego. Busz występuje w strefie przejściowej między klimatem stepowym a leśnym w Afryce, Ameryce Południowej i Australii / Nowej Zelandii, gdzie nazywa się skrubem. Skrub to formacja roślinna, odmiana buszu, charakterystyczna dla Oceanii. Tworzą ją wiecznie zielone, twardolistne zarośla, składające się głównie z krzewiastych gatunków eukaliptusów i akacji.
Alba - miasto we Włoszech, w Piemoncie, w prowincji Cuneo, nad Padem. W czasach prehistorycznych teren miasta zamieszkiwany był przez Celtów i Ligurów. W czasach starożytnego Rzymu znajdowało się tu Alba Pompeia. Po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego było wielokrotnie najeźdźane przez Burgundczyków, Longobardówardów i Franków.
Park Narodowy Wulkany Hawai'i (ang. Hawai'i Volcanoes National Park) - park narodowy położony w stanie Hawaje w Stanach Zjednoczonych. Park został utworzony w 1916 roku na powierzchni 1348 km2. Charakterystycznym elementem parku są krajobrazy wulkaniczne. W 1980 roku wraz z Parkiem Narodowym Haleakalā został zakwalifikowany jako rezerwat biosfery Wysp Hawajskich. W 1987 roku Park Narodowy Wulkany Hawai'i został również wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Kapadocja to kraina położona we wschodniej części Azji Mniejszej, na Wyżynie Anatolijskiej, w Turcji. Kapadocja powstała przed 60 mln lat, w czasie ruchów trzeciorzędowych fałdowań alpejskich, które wypiętrzyły góry Taurus. Ruchy te objęły stare opady lądu, zwanego Tetydą, wyspy dawnego morza oraz starsze warstwy skalne, leżące na morskim dnie. W czasie erupcji wulkanicznych przez spękania w twardym masywie lykaońskim na powierzchnię wydobyła się lawa, która utworzyła izolowane stożki wulkanów, których erupcje wulkaniczne pokryły Kapadocję grubą zróżnicowaną warstwą popiołów wulkanicznych. W trakcie wielowiekowej erozji miękka warstwa tufu wulkanicznego uległa spękaniu, a w powstałe szczeliny dostała się woda. Procesy erozyjne przyczyniły się do utworzenia unikalnych form skalnych (pinakle, stożki, "Grzyby", groty, wąwozy, kaniony).
Savonlinna to miasto położone malowniczo wśród jezior na południowym-wschodzie Finlandii. Jest jednym z ważniejszych rekreacyjnych miast tego regionu. Założona przez Szwedów Savonlinna uzyskała w 1639 roku prawa miejskie. W XIX wieku miasto stało się (z inicjatywy Rosjan) popularnym kurortem. Głównym zabytkiem Savonlinny jest potężny zamek Olavinlinna, najbardziej znany tego typu obiekt w Finlandii. Olavinlinna to piętnastowieczny, trójwieżowy zamek w Savonlinna w Finlandii. Zamek jest najdalej wysuniętą na północ średniowieczna murowaną twierdzą, która zachowała się do dzisiejszych czasów. Zamek został ufundowany przez Erika Axelssona Totta w roku 1475 pod nazwą Sankt Olofsborg, w celu zabezpieczenia granic Królestwa Szwecji po podboju Nowogrodu przez wielkiego księcia moskiewskiego Iwana III. Zamek znajdował się na terenach, które zgodnie z traktatem w Nöteborgu leżały poza granicami Szwecji. Twierdza przetrwała liczne oblężenia w czasie pierwszej i drugiej wojny rosyjsko-szwedzkiej. Zdobyto ją dwukrotnie: po raz pierwszy szwedzka załoga skapitulowała przed Rosjanami 28 lipca 1714 roku, a w roku 1743 broniła się tylko przez dwa dni. Podpisany w tym samym roku traktat w Åbo przekazał tereny południowo-wschodniej Finlandii Imperium Rosyjskiemu.
Starożytny Korynt zawdzięczał swoje bogactwo położeniu na wąskim przesmyku rozdzielającym zatoki Soryńską i Koryncką. Tędy wiódł najkrótszy szlak handlowy łączący wschodnią część basenu Morza Śródziemnego z Adriatykiem i Italią. Transport towarów opłacał się nawet wówczas, gdy nie istniał jeszcze kanał. Miasto, założone w epoce neolitu, zburzyli Rzymianie w 146 roku p.n.e., po czym w sto lat później je odbudowali. Starożytny Korynt był strategicznym miejscem greckiego i rzymskiego świata, pozwalając na kontrolę handlu między północną Grecją a Peloponezem. Wykopaliska potwierdziły ogrom zabudowy, zniszczonej w czasach bizantyjskich przez trzęsienie ziemi. Ruiny Koryntu są pozostałością największej Rzymskiej aglomeracji na terenie Grecji. Świątynia Apollina to najbardziej imponująca budowla dolnego miasta z monumentalnymi schodami będąca jedną z nielicznych, jakie Rzymianie pozostawili w trakcie przebudowy miasta w 44 p.n.e.
