czwartek, 16 września 2010

934. U.S.A.

Pomnik Korpusu Piechoty Morskiej / Marine Corps War Memorial to pomnik, znajdujący się w pobliżu Narodowego Cmentarza w Arlington w aglomeracji waszyngtońskiej. Czci pamięć amerykańskich marines, którzy od roku 1775 poświęcali życie w obronie kraju. Wykonany z brązu pomnik przedstawia moment zatknięcia przez sześciu żołnierzy flagi na szczycie Suribachi, na wyspie Iwo Jima, który miał miejsce 23 lutego 1945 roku podczas bitwy o Iwo Jimę. Stworzony przez Felixa de Weldona pomnik przedstawia scenę ukazaną na słynnym zdjęciu Joe Rosenthala, nagrodzonym Nagrodą Pulitzera. Pomnik został odsłonięty przez prezydenta Dwighta D. Eisenhowera w 179. rocznicę utworzenia Korpusu Piechoty Morskiej, 10 listopada 1954 roku. Na wykonanej z granitu podstawie umieszczono inskrypcję: Uncommon Valor was a Common Virtue - Niecodzienna odwaga była powszechną cnotą. W 1961 roku prezydent John Kennedy zezwolił, by flaga na pomniku była zawieszona przez cały czas - Marine Corps War Memorial jest jednym z niewielu miejsc publicznych, w których jest to dozwolone.


933. Słowacja

Tatry Słowackie to stosunkowo młode góry fałdowe, objęte ochroną w ramach Tatrzańskiego Parku Narodowego. Mające budowę granitową Tatry Wysokie charakteryzują się wysokogórską alpejską rzeźbą, ukształtowaną w dużej mierze przez nie istniejące już lodowce. Ich pozostałością są dziś m.in. piękne jeziora cyrkowe. Największym i najgłębszym tatrzańskim stawem po stronie słowackiej jest Wielki Hińczowy Staw (1945 m n.p.m.). Tatrzańskie doliny mają przebieg południkowy, a niektóre z biorących tu początek licznych potoków, na skalnych progach tworzą wodospady. Klimat tatrzański jest dość ostry, przez większą część roku panuje tu zima i zalega śnieg, nawet latem w najwyższych partiach Tatr nierzadko można natknąć się na śnieg na szlaku. Ciekawym zjawiskiem występującym również w Tatrach jest widmo Brockenu (własny, wyolbrzymiony cień na ekranie mgieł), powstające wskutek utrzymywania się mgieł w dolinach przy jednoczesnym nagrzaniu powietrza w wyższych partiach gór. W przesądach taternickich zaobserwowanie tego zjawiska traktowane bywa jako ostrzeżenie i zwiastun nieszczęścia. Jednak widziane trzykrotne jest już swoistym "zabezpieczeniem" w dalszych wędrówkach po górach.


932. Wielka Brytania

Stanley to wieś położona w połowie drogi pomiędzy Derby i Ilkeston w Derbyshire. Stanley to miejscowość założona przez Sasów. W XVII wieku było azylem dla katolików w uciskanej przez anglikanów Anglii. Najbardziej znanym zabytkiem miejscowości jest Kościół Św. Andrzeja z XII wieku. 


poniedziałek, 13 września 2010

931. Niemcy

Na planie łacińskiego krzyża wznosi się jedna z największych i najbardziej znaczących romańskich budowli w Niemczech: katedra cesarska w Spirze. Salicki cesarz Konrad II rozpoczął jej budowę około 1030 roku, mając na celu wzniesienie największego kościoła cywilizacji zachodniej. Budowę ukończono pod rządami jego wnuka Henryka IV w 1061 roku. Potężna trójnawowa bazylika w rzucie poziomym tworzy układ zamknięty, co odegrało znaczącą rolę w rozwoju architektury romańskiej XI i XII stulecia. Jako miejsce spoczynku władców z dynastii salickiej, Staufów i Habsburgów i ich żon katedra stała się symbolem średniowiecznej potęgi cesarskiej. Na szczególną uwagę zasługuje krypta, której wygląd nie zmienił się do dziś pozostaje taki sam. Jest to największa w Europie romańska sala kolumnowa. Na placu przed głównym wejściem do katedry stoi ogromna misa zwana Domnapf (1560 litrów pojemności), która symbolizuje granicę wpływów miasta i biskupstwa.


niedziela, 12 września 2010

930. Szwecja

Karlskrona powstała pod koniec XVII wieku podczas największej potęgi militarnej i rozkwitu państwa szwedzkiego. Po kolejnych zdobyczach terytorialnych wokół Morza Bałtyckiego (Inflanty, Pomorze Szczecińskie i duńska prowincja Skane), powiększone królestwo pilnie potrzebowało nowej bazy wojennej na południu kraju. Ukryta za skałami osada rybacka i głęboka, niezamarzająca zimą zatoka były idealnym miejscem do wybudowania nowej siedziby królewskiej floty wojennej. Przez prawie 300 lat port w Karlskronie był jednym z najważniejszych w kraju. Unikatowy plan urbanistyczny miasta wraz z systemem fortyfikacji oraz wyjątkowo nowoczesna stocznia już w XVIII wieku wzbudzały zainteresowanie całej Europy. W 1998 roku Karlskrona została wpisana na listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO, jako wyjątkowo czytelny i znakomicie zachowany przykład architektury cywilno-militarnej, wykorzystywany później przy projektowaniu nowo powstających miast portowych.


929. Szwecja

Karlskrona – czyli "Korona Karola", miasto na 33 wyspach jest stolicą prowincji Blekinge i głównym portem szwedzkiej marynarki wojennej. Miasto powstało na mocy rozkazu królewskiego. Było od początku uzależnione od marynarki wojennej i kiedy po licznych niepowodzeniach na początku XIX wieku Szwecja przyjęła politykę neutralności, w Karlskronie nastąpiła stagnacja. Właśnie dzięki temu miasto może pochwalić się tyloma zabytkami a plan miasta nie został zmieniony od momentu zatwierdzenia go przez króla w XVII wieku. Jako zaprojektowany i zbudowany od podstaw historyczny port wojenny Karlskrona jest wyjątkowa na skalę światową. To właśnie zadecydowało o wpisaniu jej w 1998 roku listę Światowego Dziedzictwa UNESCO


sobota, 11 września 2010

928. Szwecja

Wzniesione w siedemnastym i początkach osiemnastego wieku budynki Karskrony stoją do dziś. Znanym kościołem Karlskrony, jest drewniany Kościół Admiralicji. Jest to największa drewniana świątynia w Szwecji, mogąca pomieścić 4000 osób. Wybudowany w 1685 jest całkowicie drewnianą konstrukcją, z zewnątrz pokryty farbą koloru czerwony falu, czyli w tradycyjnym szwedzkim kolorze. Stocznia w Karlskronie została założona równocześnie z miastem, stając się szybko (ok. roku 1711) największym zakładem przemysłowym w Szwecji. Dziś instalacje Marynarki Wojennej wpisane są na listę światowego dziedzictwa UNESCO.


927. Szwecja

Miasto Karlskrona zostało założone w 1680 roku, gdy siedziba Szwedzkiej Królewskiej Marynarki została tam przeniesiona. Nazwa pochodzi od zestawienia imienia króla Karola XI i słowa korona (Karlskrona - Korona Karola). Dziś, Karlskrona jest prężnie rozwijającym się ośrodkiem. Istnieje bezpośrednie połączenie promowe Karlskrony z Gdynią, obsługiwane przez dwa promy linii Stena Line.


926. Szwecja

Karlskrona to miasto w południowej Szwecji, ośrodek administracyjny regionu Blekinge. to również port wojenny nad Morzem Bałtyckim. Miasto leży na kilkudziesięciu wyspach archipelagu Blekinge, na skalistym wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Centrum miasta położone jest na wyspie Trossö. Inna wyspa, Stumholmen była dawniej własnością Marynarki Wojennej, teraz znajduje się tam Muzeum Marynarki Wojennej - Marinmuseum. Znajduje się tu 950 jezior i 12 rzek.


925. Szwecja

Blekinge - jeden z 21 szwedzkich regionów terytorialnych (szw. län). Położony jest na południu Szwecji, wokół miasta Karlskrona, graniczy z regionami Skåne, Kronoberg i Kalmar oraz Morzem Bałtyckim. Na stosunkowo małej powierzchni można odnaleźć wiele różnych krajobrazów, charakterystycznych dla reszty kraju. Długie i mocno urozmaicone wybrzeże z mnóstwem wysp i zatok stanowi dużą atrakcję dla turystów. Do 1658 roku region Blekinge wchodził w skład królestwa duńskiego. 


924. Szwecja

Marinmuseum jest zwane potocznie Muzeum Morskim. Jest to największa atrakcja Karlskrony i jedno z najchętniej odwiedzanych muzeów w Szwecji. Początki muzeum to zbiory modeli okrętów, budowanych na potrzeby stoczni w Karlskronie i gromadzonych na rozkaz króla od 1752 roku. Poza bogatą kolekcją XVIII-wiecznych modeli okrętów, wyposażenia i maszyn stoczniowych muzeum pokazuje też pracę w ówczesnych warsztatach stoczniowych, bitwy morskie (z możliwością kierowania ogniem okrętu liniowego w trakcie bitwy z flotą duńską), broń artyleryjską i broń palną i życie na okręcie (z makietą pokładu działowego w trakcie bitwy w skali 1:1). Po drodze mamy możliwość zejścia do krótkiego tunelu podwodnego, przechodząc wśród szczątków okrętu liniowego z II poł. XVIII wieku. Ostatnia sala na parterze zawiera ekspozycję galionów - oryginalnych rzeźb dziobowych z końca XVIII i początków XIX wieku. Na piętrze m.in. wystawy o torpedach, pancerzach i silnikach parowych oraz wystawa o okrętach podwodnych z możliwością obejrzenia okolic muzeum przez prawdziwy peryskop. Obecny budynek muzeum ukończono w 1997 roku. Muzeum stoi na 130-metrowym pomoście, wybiegającym w morze. Dzięki temu po obu stronach muzeum zobaczyć możemy muzealne okręty i statki - m.in. najstarszy szwedzki okręt podwodny Hajen z 1905 roku, fregatę szkoleniową Jarramas z 1900 roku czy trałowiec Bremön z czasów II wojny światowej. Obok muzeum stoi największy budynek na wyspie - Hangar Slupów i Barkasów (Slup- och barkasskjulet) z ok. 1785 roku. Cała wyspa Stumholmen należała do marynarki wojennej do roku 1991, a hangar wykorzystywany był do przechowywania małych łodzi i szalup należących do floty. Wodowanie łodzi ułatwiał naturalny spadek terenu, wykorzystany przy budowaniu hangaru.


czwartek, 9 września 2010

923. U.S.A.

Prawie każdy zna ten napis - Hollywood. Widoczny jest on nawet z satelity. Wzniesiony w 1923 roku z 4000 żarówek napis brzmiał początkowo "HOLLYWOODLAND". Miał służyć jako reklama sprzedaży działek w tej części Los Angeles i stać przez około 1,5 roku. Cząstkę "LAND" usunięto w 1949 roku w czasie jednej z renowacji. W 1978 roku litery wymieniono na nowe, trwalsze o tej samej wysokości. Hollywood to też dzielnica miasta Los Angeles w Stanach Zjednoczonych i najważniejszy ośrodek amerykańskiej kinematografii. Słowo Hollywood jest używane jako skrótowa, popularna nazwa dla amerykańskiego przemysłu filmowo-telewizyjnego. 


922. U.S.A.

Most Golden Gate (Złote Wrota) - most łączący San Francisco z hrabstwem Marin, otwarty 27 maja 1937 roku. Budowa była niezwykle trudna i pochłonęła wiele ofiar. Most zaprojektował inż. Joseph Strauss przy pomocy architekta-konsultanta Irvinga Morrowa, który wprowadził nieco detali w stylu Art-Deco. Każda z lin na których wisi most ma 93 cm średnicy i składa się z 27572 oddzielnych żyłek kabla. Każda wieża wytrzymuje obciążenie 95 tysięcy ton, a każda zamontowana na brzegu blokada wytrzymuje naciąg 28,5 tysiąca ton. Od samego początku Golden Gate malowano na charakterystyczny kolor, znany jako międzynarodowy kolor pomarańczowy. W przypadku Złotych Wrót kolor ten sprawia, iż most jest lepiej widoczny podczas mgieł. Most zbudowano dzięki funduszom uzyskanym z emisji obligacji na łączną sumę 35 mln dolarów. Most ma długość 2,7 km. Na południe od mostu leży ponad 400 hektarowy park oferujący wielką rozmaitość rozrywek.


921. U.S.A.

California State Capitol znajduje się w Sacramento, w Kalifornii. Budynek został zbudowany w neoklasycznym stylu między 1861 i 1874  i jest notowany jako miejsce o znaczeniu historycznym. Wzorem jego konstrukcji jest Kapitol Stanów Zjedncozonych. 


920. U.S.A.

To chyba jedyne w całej Kalifornii miejsce, o którym mówi się zawsze w superlatywach. Każdy, kto przekroczy granice parku i zobaczy liczącą 7 mil, wąską dolinę Yosemite, potężne i jedyne w swoim rodzaju "muzeum" geologicznej przeszłości Ziemi stwierdza, iż zachwyty innych nie były przesadzone. Dolinę otaczają strome, niemal pionowe i poprzecinane licznymi wodospadami skały o wysokości około 1600 m, których poszarpane szczyty ostro odcinają się na tle nieba. W dole rozpościerają się łąki obramowane dębami, cedrami i jodłami. Jelenie, kojoty, a nawet czarne niedźwiedzie nie należą na tym terenie do rzadkości. Ogrom parku pozwala nie zauważać przebywających w nim tłumnie turystów. Dolina Yosemite została utworzona przez lodowce przesuwające się kanionem rzeki Merced. Ogromne masy lodu zdołały zedrzeć wierzchnią warstwę miękkiego granitu, naruszając nieznacznie część twardszą, z której powstały dzisiejsze klify. Topniejący lodowiec utworzył jezioro, które ulegając zamuleniu, utworzyło dno doliny. Pierwotni mieszkańcy Ameryki wiedli tu spokojny żywot aż do połowy XIX wieku, kiedy w rejony te zaczęli napływać biali osadnicy poszukujący złota. Wkrótce między nimi a Indianami zaczęły rodzić się konflikty. W 1851 roku batalion Mariposa dowodzony przez majora Jamesa Savage’a wytropił ślady Indian u podnóża gór i w ich wyższych partiach i podążył ich tropem. W ten sposób biały człowiek po raz pierwszy postawił stopę w dolinie Yosemite. Wkrótce Indianie zostali wygnani z tych terenów, a ich miejsce zajęli farmerzy, leśnicy i wreszcie turyści. W 1864 roku dolina Yosemite stała się pierwszym parkiem stanowym w USA. 


919. U.S.A.

San Francisco leży na 14 wzgórzach, na półwyspie między Oceanem Spokojnym a zatoką San Francisko. Miasto rozwinęło się w miejscu osady założonej przez hiszpańskich franciszkanów. Szybki rozwój miasta nastąpił po odkryciu złota w Kalifornii. Po trzęsieniu ziemi i pożarze w 1906 roku miasto całkowicie przebudowano. Atrakcję w San Francisko stanowią miejscowe tramwaje jeżdżące po stromo pochylonych ulicach a także most Golden Gate. Do ciekawszych zabytków należą m.in. zabudowania misji Dolores z XVIII wieku, kościoły i budynki z XIX wieku.


918. U.S.A.

Indianie stworzyli wysoko rozwinięte kultury, niczym nie ustępujące innym cywilizacjom świata. Co więcej, część z tych kultur zdołała przetrwać stulecia ingerencji białego człowieka i istnieje do dnia dzisiejszego. Jedną z nich jest kultura Indian Pueblo z Południowego Zachodu USA, kultura osiadłych rolników i wspaniałych architektów, potrafiących budować kilkupiętrowe domy z kamienia, cegły i drewna - niektóre będące prawdziwymi fortecami, podobnymi do średniowiecznych zamków europejskich. A wszystko to zaczęło się jeszcze na długo przed przybyciem pierwszych Europejczyków do Ameryki. Legenda Indian Hopi (jedna z grup Pueblo z Arizony) mówi, że ich przodkowie przyszli prowadzeni przez Kobietę-Pająka przez trzy różne światy podziemne, żeby dostać się do istniejącego obecnie, Czwartego Świata. Badania archeologiczne mówią jednak, że przodkowie dzisiejszych Indian Pueblo żyli w południowo-zachodniej Ameryce Północnej już około 500 roku p.n.e. Co ciekawe, kultura ta trwa do dnia dzisiejszego. Początkowo Indianie Pueblo mieszkali w półziemiankach, nieco podobnych do domostw budowanych przez pierwszych Słowian we wczesnym średniowieczu. Takie indiańskie domostwo było wkopywane w ziemię, a konstrukcję ścian stanowiły drewniane belki, pokrywane następnie gałęziami oraz ziemią i gliną. Do wnętrza chaty wchodzono najczęściej przez drabinę umieszczoną w dachu. Ogromną zmianę w budownictwie widać od początku wieku VIII n.e. - wówczas zaczęto wznosić jedno i kilkupiętrowe budynki z cegły suszonej na słońcu (tzw. adobe), a także z obrobionego kamienia (najczęściej piaskowca) i drewnianych belek.  Znane dziś na całym świecie skalne osiedla Indian Pueblo z Parku Narodowego Mesa Verde w Kolorado wybudowano w trudno dostępnych niszach i wnękach skalnych na stokach stromych kanionów, gdzie schowane przed deszczem i napastnikami przetrwały setki lat. Ciężko jest dostać się do tych osad - prowadzą do nich często wąskie i bardzo strome ścieżki, niekiedy wykute w skale. Skalne osady zostały opuszczone przez Indian Pueblo pod koniec XIII wieku n.e. Wtedy przenieśli się oni na tereny dzisiejszej Arizony i doliny rzeki Rio Grande w Nowym Meksyku. Archeolodzy do dziś zastanawiają się, co spowodowało, że tysiące Indian Pueblo opuściło swoje domostwa i wyemigrowało na południe. Wydaje się, że jedną z przyczyn mogło być zaostrzenie się konfliktów i walk.


917. U.S.A.

Oficjalnie, przez 29 lat działalności więzienia Alcatraz, żadnemu więźniowi nie udało się z niego uciec, choć odnotowano aż 14 prób z udziałem 34 więźniów, w tym dwóch, którzy próbowali uciec dwa razy; sześciu uciekinierów zastrzelono, dwóch utonęło, pięciu nie odnaleziono, pozostałych złapano. Dwóch wydostało się z wyspy ale zostało pojmanych, jeden w 1945, drugi w 1962. Podczas najsłynniejszej próby ucieczki w dniu 11 czerwca 1962, trzech uciekinierów (Frank Morris i bracia John i Clarence Anglin) zdołało wydostać się za mury więzienia. Przeprowadzono zakrojone na szeroką skalę poszukiwania aby odnaleźć Franka Morrisa oraz Johna i Clarence'a Anglinów. Stróże porządku byli pewni, że odnajdą ich ciała. Ale nigdy ich nie znaleźli. Na podstawie opowieści o owych ucieczkach powstało kilka filmów m.in. Ucieczka z Alcatraz z Clintem Eastwoodem. Z drugiej strony fakt, że po upływie wielu lat nie ma o uciekinierach żadnej wieści, pomimo że wyjawienie informacji o ich losach gwarantowałoby sławę i pieniądze, zdaje się świadczyć, że żadna z ucieczek nie była udana.


środa, 8 września 2010

916. U.S.A.

Alcatraz - Wyspa Pelikanów - wyspa niedaleko San Francisco. Znajduje się na niej nieczynne więzienie o zaostrzonym rygorze, działające od 1934 do 1963. Zamknięte zostało głównie z powodu wysokich kosztów utrzymywania więzienia na wyspie. Więzienie nie jest jedyną atrakcją wyspy Alcatraz. Także miłośnicy przyrody i architektury mogą oglądać tam interesujące rzeczy. Na wyspę trafiło ponad 1500 kryminalistów. Na trzech więźniów przypadał jeden strażnik. Jednym z pierwszych więźniów, którzy przybyli do Alcatraz, był Al Capone, „król” nielegalnego alkoholu i morderca. 


915. Irlandia

Commissioners of Lights w Irlandii są odpowiedzialne za pomoc nawigacyjną na wybrzeżu kraju. Irlandzkie wybrzeże obfituje w wysokie klify będące niebezpieczeństwem dla marynarzy. Fastnet Rock to skała z kwacu. Latarnia znajdująca się tu jest najwyższą w Irlandii. Inisheer jest najmniejszą i wysuniętą najdalej na wschód wyspą archipelagu Aranów u zachodnich wybrzeży Irlandii. Na klifie wyspy wybudowana jest latarnia morska, która jest celem wycieczek wielu turystów. Hook Head jest najstarszą latarnią morską w Irlandii , a jedną z najstarszych w Europie - nadal działającą. Wieża zbudowana z wapienia i lokalnych kamieni przetrwała w niemal nienaruszonym stanie pierwotnym. Legenda głosi, że lokalny mnich po znalezieniu na brzegu morza ciał rozbitków postanowił zbudować tutaj latarnię, aby zapobiec rozbijaniu się statków o skały. Dzięki pracy mnichów była ona aktywna przez kolejne 600 lat. Około XII wieku Normanowie postawili na jej miejscu latarnię w jej obecnym kształcie. Fanad jest półwyspem, który leży pomiędzy Lough Swilly i Mulroy Bay na północnym wybrzeżu hrabstwa Donegal w Irlandii . Jego wybrzeże równiez zostało zaopatrzone w morską pomoc nawigacyjna, a mainowicie w Latarnię Morską Fanad.