sobota, 20 marca 2010

522. Grecja

Akropol ateński (gr. akropolis - górne miasto - Ακρόπολη Αθηνών ) to położone w Atenach wapienne wzgórze o wysokości względnej 95 m. Był on ufortyfikowanym wzgórzem, na którym już w czasach mykeńskich zbudowano cytadelę. W okresie późniejszym Akropol stał się miejscem kultu. Świątynie zbudowane w okresie archaicznym zostały zniszczone podczas wojen perskich. Podczas odbudowy zainicjowanej przez Peryklesa powstał tu kompleks świątyń: Partenon, Erechtejon, Apteros, sanktuarium Artemidy Brauronia i Propyleje. Zniszczone rzeźby, elementy starszych budowli zostały użyte przy poszerzaniu tarasu w kierunku południowym (odnaleziono je podczas prac archeologicznych rozpoczętych w latach siedemdziesiątych XVIII wieku, w tzw. "gruzowisku perskim"). Partenon to światynia zbudowana z inicjatywy wielkiego Peryklesa w latach 447 p.n.e.-432 p.n.e., na cześć bogini Ateny (Atena Partenos), patronki miasta. Został zaprojektowany w porządku doryckim. Dzieła rzeźbiarskie zaprojektował Fidiasz, uważany za najwybitniejszego rzeźbiarza starożytnej Grecji. Wewnątrz świątyni stał gigantyczny posąg Ateny ze złota i kości słoniowej, najprawdopodobniej wyrzeźbiony osobiście przez Fidiasza. Erechtejon - świątynia w porządku jońskim zbudowana na cześć bohatera Erechteusza, poświęcona Posejdonowi i Atenie. Apteros (Nike bezskrzydła) to wybudowana w latach 450 p.n.e.-421 p.n.e. świątynia Ateny w stylu jońskim, typ świątyni- amfiprostylos (dwustronna kolumnada) czterosłupowy. Propyleje (Propyleie) natomiast to budowla wejściowa. 


521. Wielka Brytania

Metro londyńskie (London Underground, potocznie the Tube) to system lokalnych linii kolejowych przebiegających w podziemnych tunelach oraz na powierzchni, obsługujących większość obszaru Wielkiego Londynu. Jest najstarszym metrem na świecie, pierwsi podróżni skorzystali z niego 10 stycznia 1863 roku. Pomimo nazwy, jedynie ok. 45% długości tras znajduje się pod ziemią. System liczy 12 linii i 275 stacji. W czasie II wojny światowej, podczas bombardowań Londynu, mieszkańcy zaczęli spontanicznie wykorzystywać niektóre stacje jako schrony. Władze były temu początkowo przeciwne, ale później zmieniły zdanie i same wyposażały stacje m.in. w infrastrukturę sanitarną. Na ośmiu z nich zbudowano dodatkowe, zanurzone jeszcze głębiej w ziemi, poziomy, aby zagwarantować mieszkańcom większy poziom bezpieczeństwa. Część stacji służyła także jako siedziby urzędów państwowych, np. na stacji Down Street odbywały się posiedzenia brytyjskiego gabinetu wojennego. 


520. Brazylia

Fort San Marcelo znajduje się w Salvadorze. Został zbudowany w 1608 roku. Znany jest również pod nazwą Fortu Morskiego. Ma wielkość 2500m ².  Został celowo zaprojektowany w kształcie okręgu tak by umożliwiał atak i obrone ze wszytkich możliwych stron, nawet jeśli byłby to atak samego Slavadoru ( który nota bene nastapił w 1912 roku ). Obecnie w forcie znajdują się restauracje, bary i galleria. Fort posiada przejście przeciwpożarowe na Wyspę Fernando. 


519. Rosja

Moskwa – stolica Rosji i największe miasto tego kraju. Jest także największym miastem Europy. Moskwa jest siedzibą najwyższych władz państwowych Rosji w tym: prezydenta, parlamentu (Dumy Państwowej i Rady Federacji) oraz rządu. Moskwa jest najbogatszym i najbardziej dynamicznie rozwijającym się miastem w całej Rosji. Od XVIII do XV wieku Moskwa znajdowała się pod kontrolą Tatarów, a po ich wyparciu stała się stolicą księstwa Moskiewskiego, a później Wielkiego Księstwa Moskiewskiego. W 1712 roku car Piotr I przeniósł stolicę do Petersburga, ale Moskwa pozostała nadal ważnym centrum kulturalnym. W okresie napoleońskim prawie całe miasto zniszczył pożar, jednak wkrótce zostało odbudowane. W XVIII i XIX wieku miasto szybko się rozwijało. Po rewolucji październikowej Moskwa ponownie uzyskała status stolicy. Miasto zbudowane zostało na planie koncentrycznym, w samym centrum miasta znajduje się Kreml, a wokół niego promieniście rozchodzą się dzielnice przecięte kolistymi obwodnicami śródmiejskimi. Obecny wygląd Moskwy jest w znacznym stopniu wynikiem wielkiej przebudowy miasta, w latach stalinowskich. Wyburzono wówczas wiele zabytkowych budynków, w tym ponad połowę świątyń, a wybudowano siedem monumentalnych drapaczy chmur w stylu określanym „ gotykiem Stalina”. 


piątek, 19 marca 2010

518. Kolumbia

Miasto Bogota zostało założone w 1538 roku przez Jiméneza de Quesada, który wyruszył w głąb lądu w poszukiwaniu złota. Wyprawa nie zakończyła się sukcesem, ale głośnym echem odbiła się usłyszana od Indian legenda o złotym królestwie El Dorado. Wkrótce nowo założone miasto stało się miejscem rywalizacji zwalczających się ugrupowań konkwistadorów. Porządek zaprowadził dopiero król Hiszpanii Karol V. Utworzył w mieście Królewską Audiencję Nowego Królestwa Grenady, podległą Wicekrólestwu Peru. Bogota jest jedną z najwyżej położonych stolic świata. Leży na wysokości 2600 m n.p.m. (czyli wyżej niż wierzchołek polskich Rysów) w otoczeniu szczytów Andów. W centrum miasta leży Plaza de Bol~var, otoczony najważniejszymi budynkami miasta. Wiele z nich zbudowano w stylu monumentalnego klasycyzmu. Należy do nich Capitolio Nacional - siedziba kongresu z 1847 roku, katedra - największy kościół Bogoty i Pałac Sprawiedliwości (Palaco de Justicia). 


517. San Marino

San Marino uważa się za najstarszą republikę świata, utworzoną w 301 roku przez utalentowanego chrześcijańskiego budowniczego, kamieniarza zwanego Świętym Marinusem. Gdy uciekał przed prześladowcą chrześcijan – cesarzem rzymskim Dioklecjanem, ukrył się na szczycie Monte Titano (najwyższe z siedmiu wzgórz San Marino) i tam założył małą wspólnotę chrześcijańską. Właścicielka ziemi, pani Rimini zapisała ją w testamencie wspólnocie chrześcijańskiej. Jest pewnym, że okolice były zamieszkane od czasów prehistorycznych, chociaż ślady bytności na Monte Titano sięgają jedynie średniowiecza. Na pamiątkę kamieniarza, ziemię nazwano "Ziemią San Marino", by w końcu zmienić ją na nazwę, którą ma do dziś: "Republika San Marino". La Prima Torre (Pierwsza Wieża) to wieża pentagonalna. Pochodzi z XI wieku. Była wieżą strażniczą, a do 1970 roku również więzieniem. Została przebudowana w XV wieku. Znajduje się na wysokości 751 m n.p.m. 


516. Jamajka

Jamajka – wyspa i państwo na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli, położone na południe od Kuby i na zachód od Haiti. Jamajka została odkryta przez Krzysztofa Kolumba w 1494 roku, początkowo nazwana Santiago. Pierwsi skolonizowali ją Hiszpanie. W 1655 roku, w ciągu zaledwie dwóch dni (10-11 maja), została podbita przez Anglików. Jamajka jest krajem atrakcyjnym turystycznie. Posiada piaszczyste plaże, ciemnoniebieskie laguny, wody mineralne, ciekawe formy krasowe (liczne jaskinie, nagie skały na powierzchni tzw. kras kopiasty) i interesujący folklor. 


515. Islandia

Þingvellir to obszar w południowo-zachodniej Islandii, położony kilkadziesiąt kilometrów na wschód od stolicy kraju Reykjaviku, na północnym brzegu największego islandzkiego jeziora Þingvallavatn. Miejsce to jest bardzo ważne dla historii Islandii, jako że w tym miejscu w 930 roku po raz pierwszy zebrał się islandzki parlament Althing, który jest jedną z najstarszych instytucji parlamentarnych świata, która funkcjonuje do dziś. Althing obradował tutaj aż do końca XVIII wieku. W tym samym miejscu ogłoszono pełną niepodległość Republiki Islandii w dniu 17 czerwca 1944 roku. Obszar ten jest również bardzo interesujący ze względu na budowę geologiczną. Znajduje się ono bowiem w miejscu, gdzie stykają się płyty tektoniczne eurazjatycka i północnoamerykańska. Stąd też obserwuje się tu znaczącą aktywność sejsmiczną i wulkaniczną. Powierzchnia ziemi poprzecinana jest licznymi szczelinami, wśród których największa tworzy głęboki wąwóz Almannagjá. W 1928 roku utworzono na tym obszarze park narodowy, który w 2004 został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.


514. Argentyna

Rosario to miasto we wschodniej Argentynie, w prowincji Santa Fe, na prawym brzegu Parany. Rosario jest największym miastem w prowincji Santa Fe i jest trzecim najbardziej zaludnionym miastem, po Buenos Aires i Cordobie. Rosario jest jednym z kilku miast w Argentynie, w których nie można wskazać założyciela. Patronką miasta jest Matka Boska Różańcowa. W mieście znajduje się polski konsulat honorowy. 


513. Brazylia

Salvador - najbardziej afrykańskie miasto Brazylii , dawniej zwane São Salvador da Baía de Todos os Santos (Święty Wybawca z Zatoki Wszystkich Świętych), leżące nad zatoką Wszystkich Świętych, przez ponad dwa stulecia było stolicą kraju. Bogatą, kolonialną architekturę miasta reprezentują stare forty, barokowe kościoły (37 świątyń) oraz klasztor Carmo. Wzdłuż wybrzeża, pośród urozmaiconej rzeźby wzgórz i dolin, ciągną się piaszczyste plaże - Pituba, Amaralina, Itapao (nad laguną Abaete). Dużą atrakcją Salvadoru są ceremonie magiczne, pochodzenia afrykańskiego, m.in. condombles - wielogodzinna msza pogańska, capoeiras - zapasy afrobrazylijskie.


czwartek, 18 marca 2010

512. Monako

Monte Carlo - dzielnica Monako, znana m.in. z kasyn i plaży. Położona jest na stoku górskim, nad Morzem Liguryjskim (część Morza Śródziemnego). Znajdują się tam: uzdrowisko i kąpielisko morskie, ogród botaniczny, Musée National des Beaux-Arts, kasyno pochodzące z lat 1878-1879. Monte Carlo jest historyczną stolicą hazardu. W Monte Carlo znajduje się trasa znanego rajdu samochodowego oraz rozgrywany jest coroczny wyścig Formuły 1 - Grand Prix Monako. Pierwsze Grand Prix Monako odbyło się w 1929 roku. Do dziś dzień zawody te odbywają się co roku. Tor wyścigowy stanowią na codzień ulice miasta a sam wyścig ma ogromny prestiż. Zawodnicy wykonują na nim 78 okrążeń i mogą rozwijać prędkość do 270 km/h. Zwyciężca Grand Prix Monako otrzymuje z rąk Księcia puchar, a jego nazwisko zostaje wpisane do prestiżowego Klubu Automobilowego Monako.


511. Izreal

Kumran to ruiny starożytnej osady, położone na terenie Izraela, 13 km na południe od Jerycha. Ruiny Kumran położone są na płaskowyżu, między kamienistymi, ostrymi skała mi, rafami żydowskiej pustyni i korytem Morza Martwego. Ok. VIII wieku p.n.e. Izraelici z pokolenia Judy założyli tu Miasto Soli - być może był to posterunek wojskowy, zniszczony w 587 p.n.e. przez Babilończyków. Ok. 130 p.n.e. powstała niewielka osada, rozbudowywana i zamieszkiwana do 68 n.e. W tymże roku, na początku pierwszego powstania żydowskiego, opanowały ją wojska cesarza Wespazjana. Następnie na terenie Kumran stacjonowali, prawdopodobnie do czasu zdobycia w 73 n.e. leżącej również nad Morzem Martwym twierdzy Masady, żołnierze rzymscy. Na początku 1947 (Beduini szukający zbłąkanej owcy natrafili w odległości ok. 1 km na północ od ruin na grotę, w której znajdowały się dzbany zawierające stare rękopisy żydowskie. W sumie w latach 1947-1956 odkryto 11 grot, w których znaleziono pozostałości - w większych lub mniejszych fragmentach - ponad 800 rękopisów. Większość z nich sporządzona była w języku hebrajskim. Czwartą część qumrańskich zwojów stanowiły teksty starotestamentowe, zawierające m.in.: doskonale zachowaną kompletną Księgę Izajasza. 


510. Kazachstan

Ałma-Ata to największe miasto Kazachstanu, położone w południowo-wschodniej części kraju. To główny ośrodek przemysłowy, kulturalny i naukowy Kazachstanu. Okolice miasta charakteryzują się dużą aktywnością sejsmiczną. Na trasie starego jedwabnego szlaku w 1854 roku Rosjanie założyli twierdzę Wiernyj z 470 żołnierzami i oficerami załogi, wokół której zaczęła wyrastać osada. W 1867 liczyła 10 tys. mieszkańców i uzyskała prawa miejskie. W roku 1921 zmieniono jego nazwę na Ałma-Ata ( Ojciec Jabłek)  przywracając starą nazwę kazachskiej osady, a w 1993 roku na Ałmaty (w Polsce wciąż obowiązuje nazwa Ałma-Ata). Miasto rozwineło się szybko po doprowadzeniu linii kolei turkiestańsko-syberyjskiej. Zostało stolicą Kazachskiej SRR, a później niepodległego Kazachstanu. Za czasów radzieckich były w nim przetrzymywani Polacy. W 1998 roku straciło status stolicy państwa na rzecz Astany leżącej w centrum kraju. 


509. Białoruś

Teatr Dramatyczny w Grodnie został  otwarty w 1947 roku. Działał on początkowo w budynku z 1772 rok, jednakże w roku 1984 przeprowadził się do nowego budynku. Jest monumentalną budowlą wyróżniającą się w Grodnie. Obok Teatru Lalek jest najbardziej znanym teatrem na Białorusi.


508. Finlandia

Kuhmo jest miastem w Finlandii. Miasto to słynie z produkcji smoły. W 1990 roku uznane zostało za główny ośrodek produkcji smoły w całej Finlandii. Podczas Wojny Zimowej Kuhmo było bombardowane 48 razy przez wojska radzieckie. 


poniedziałek, 15 marca 2010

507. Szwajcaria

Zurych nazywany bywa nowym Berlinem. Dawne centrum bankowości przeszło w ostatnich latach tyle zmian, że istotnie pod wieloma względami przypomina odrodzoną stolicę Niemiec. Stosunkowo niewielki Zurych (niem. Zürich) leży nad jeziorem i rzeką. Latem panuje tu przyjemny, wręcz śródziemnomorski klimat. Początki miasta sięgają założonego przez Rzymian posterunku celnego, potem Zurych rozwijał się dzięki średniowiecznym gildiom kupieckim i rzemieślniczym, a w końcu XIX wieku stał się potęgą bankową. Dziś jest najgwarniejszym miastem Szwajcarii. 


sobota, 13 marca 2010

506. Estonia

Wyspy Pakri to archipelag należący do Estonii, składający się z dwóch niewielkich wysp: Suur-Pakri i Väike-Pakri, położonych w Zatoce Fińskiej. Wyspy od średniowiecza do II Wojny Światowej zamieszkałe były przez Estońskich Szwedów. Obecnie wyspy nie mają stałej ludności. Na mocy Paktu Ribbentrop-Mołotow w 1940 roku większość mieszkańców wyspy została deportowana, a wyspy stały się bazą Armii Czerwonej. Po II wojnie światowej na Väike-Pakri żyło jeszcze ok. 20 osób, ale ostatnie rodziny wyprowadziły się stamtąd w 1965. Na kolejne kilkadziesiąt lata wyspy stały się radzieckim poligonem. Pozostawione przez Rosjan zanieczyszczenia i niewypały są obecnie największym problemem uniemożliwiającym ponowne zasiedlenie wysp. Na północnym wybrzeżu występują wapienne klify i nadbrzeżne łąki. Po stronie południowej dominuje krajobraz porolniczy ze śladami użytkowania agrarnego, ruinami gospodarstw i kaplic. Wyspy są połączone kamienną tamą zbudowaną przez sowieckich żołnierzy. 


505. Rumunia

Konstanca (Constanţa) to największy port handlowy Rumunii, leżący nad Morzem Czarnym, a także stolica okręgu administracyjnego Kostanca. Znana już od VI wieku p.n.e. jako Tomis lub Constantina, gdzie spędził ostatnie 8 lat życia na wygnaniu i umarł Owidiusz. W granicach Rumunii znajduje się od 1878 roku, wcześniej była pod panowaniem Turcji (od XIV wieku), Bułgarii i Bizancjum. Port handlowy połączony jest kanałem z Dunajem. Jest głównym portem tranzytowym dla krajów naddunajskich. Konstanca jest również znanym ośrodkiem turystycznym ze słynnym kąpieliskiem morskim Mamaja z piaszczystą plażą o długości ok. 8 km. Połączenie w mieście greckich korzeni z rzymska historią i elementami orientalnymi oraz portową atmosferą daje niespotykaną mieszankę. 


504. U.S.A.

Powiat Wyandot zajmuje centralne miejsce w stanie Ohio. To obszar wiejski. Podzielony jest przez jedną z głównych dróg krajowych - Lincoln Highway ( pierwszą autostradę USA, która łączy wschodnie wybrzeże z zachodnim, Nowy Jork z San Francisco ) - która zapewniaja łatwy dostęp do głównych centrów handlowych i przemysłowych. Wyandot jest lokalnym ośrodkiem produkcji, agrobiznesu i rolnictwa. 


503. Holandia

Dziki są zwierzyną leśną, chociaż nierzadko przebywają czasowo poza lasem. Najodpowiedniejsze warunki dla dzików stwarzają większe lasy liściaste (dąb, buk), mieszane lub iglaste przeplatane młodnikami iglastymi. Mokradła, bagna i podmokłe łąki są ulubione przez dziki. Enklawy łąk śródleśnych i pola uprawne w pobliżu lasu stanowią dla dzików istotny warunek do bytowania. Optymalne warunki dla dzików są na podmokłych chaszczach i w zaroślach bagiennych.