piątek, 22 października 2010

1031. U.S.A.

Kiedyś więzienie o zaostrzonym rygorze - Alcatraz, gdzie trzymano słynnych przestępców, wśród nich Al. Capone. Dziś odwiedzane przez ponad milion turystów rocznie, jest jedną z najbardziej popularnych atrakcji turystycznych USA. Mimo, iż więzienie zostało zamknięte ponad 40 lat temu, wciąż budzi strach wśród zwiedzających i sprawia wrażenie jakby nie było stąd ucieczki. Wilgoć, chłód, spartańskie warunki, przygnębiająco małe cele sprawiały, że życie na wyspie było bardzo trudne.


1030. Holandia

Rotterdam – miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa. Miasto stanowi południową część Randstadu, szóstego największego obszaru metropolitalnego w Europie. Po raz pierwszy Rotterdam wzmiankowany jest w 1283 roku, prawa miejskie otrzymał w 1299. Od XVI wieku rozpoczęto rozbudowę portu.  Od około 1850, wraz z rozwojem żeglugi na Renie i przemysłu Zagłębia Ruhry, jak też znacznej rozbudowy i modernizacji portu, wzrosło światowe znaczenie Rotterdamu. W maju roku 1940 czasie II wojny światowej zniszczony nalotem dywanowym Luftwaffe. 


1029. Rosja

Perm to miasto w Rosji nad rzeką Kamą, u stóp gór Ural stanowiących granicę między Europą a Azją. Perm założony został 17 maja 1723, prawa miejskie posiada od 1781. W latach 1940–1957 miasto nosiło nazwę Mołotow od nazwiska ministra spraw zagranicznych Wiaczesława Mołotowa. W okolicach miasta znajdują się liczne odsłonięcia pokładów z okresu permu. Właśnie od nazwy miasta wzięła się nazwa okresu geologicznego. Znajduje się tu również kilka zabytkowych budowli w tym ortodoksyjny kościół ulokowany w centrum miasta.


czwartek, 21 października 2010

1028. RPA

Żyrafa to parzystokopytny ssak roślinożerny oraz najwyższe z żyjących obecnie zwierząt. Zamieszkuje afrykańskie sawanny na południe od Sahary. Jest spokrewniona z jeleniami i bydłem rogatym, jednak należy do osobnej rodziny żyrafowatych razem z najbliższym krewniakiem okapi. Obecny zasięg występowania gatunku obejmuje tereny Afryki subsaharyjskiej od Czadu po północną Botswanę, Natal i Transwal – dawne prowincje RPA. Wcześniej występowały w Afryce Zachodniej, gdzie wyginęły poza szczątkową populacją w Nigrze. W Afryce Południowej zostały reintrodukowane do rezerwatów. Siedliskiem żyraf są suche tereny trawiaste (sawanny) i lasy parkowe. Mogą przebywać z dala od źródeł wody. W klasyfikacji IUCN żyrafa zaliczana jest do gatunków niskiego ryzyka.


1027. Niemcy

Görlitz  ( pol. Zgorzelec ) to najbardziej na wschód wysunięte miasto Niemiec. Położone jest nad Nysą Łużycką na granicy z Polską, administracyjnie w Saksonii. Historycznie leży w Łużycach. Od roku 1815 do 1945 był częścią pruskiej prowincji śląskiej. Dawniej tworzyło jedno miasto wraz z Zgorzelcem, dzisiejszym miastem położonym w województwie dolnośląskim. Görlitz jest jednym z niewielu niemieckich miast tej wielkości niezniszczonych podczas II wojny światowej, a co za tym idzie posiadających niezaburzony układ przestrzenny i zabytki ze wszystkich epok historycznych. 


1026. Czechy

Praga - Centrum historyczne (wpisany na listę UNESCO w roku 1992). Poszczególne dzielnice stolicy Czech, Mala Strana, Hradczany, Stare i Nowe Miasto, były budowane od X wieku. Oprócz Zamku Praskiego z katedrą św. Wita lub Mostu Karola wzniesiono dużą ilość kościołów i pałaców, tworzących wspólnie imponujący kompleks bogactwa architektonicznego, artystycznego i intelektualnego. Czeski Krumlow - Centrum historyczne (wpisany na listę UNESCO w roku 1992). Zespół zamkowy i pałacowy z unikatowym barokowym teatrem, meandr Wełtawy, herb z piąciolistną różą, średniowieczne uliczki i kamienne mieszczańskie domy. Taki jest właśnie Czeski Krumlov – kosmopolityczne miasto o wyjątkowym klimacie. Telč - Centrum historyczne(wpisany na listę UNESCO w roku 1992). Miasto zostało wzniesione na starszych fundamentach po wielkim pożarze na końcu XIV wieku. Szereg renesansowych i barokowych mieszczańskich kamieniczek do dziś otacza obronny kompleks stawów rybnych. Gotycki zamek został przebudowany w stylu renesansowym na końcu XVI wieku. Žďár nad Sázavou - Pielgrzymkowy kościół św. Jana Nepomucena na Zelenej hoře (wpisany na listę UNESCO w roku 1994). Pielgrzymkowy kościół pod wezwaniem św. Jana Nepomucena został zbudowany na początku lat dwudziestych XVIII wieku. Jest kulminacyjnym dziełem architekta Jana Błażeja Santiniego i najoryginalniejszym przykładem tak zwanego barokowego gotyku. Został wzniesiony w kształcie pięciokątnej gwiazdy i otoczony cmentarzem i ambitem. Kutná Hora - Centrum historyczne, Kościół św. Barbary, Katedra pw. Wniebowzięcia Panny Marii w Sedlcu (wpisany na listę UNESCO w roku 1995). Już od końca XIII wieku historie miasta Kutnej Hory jest nieodłącznie związana z wydobywaniem rud srebra. Historyczna Starówka to architektoniczny klejnot o znaczeniu europejskim. Późnogotycki kościół św. Barbary i Katedra pw. Wniebowzięcia Panny Marii w Sedlcu, przebudowana w stylu barokowego gotyku, tworzą symboliczne bramy prowadzące do Królewskiego Miasta Górniczego. Zespół pałacowy Lednice - Valtice (wpisany na listę UNESCO w roku 1996). W okresie od XVII do XX wieku książęta z rodu Lichtensteinów zamienili swoje włości w jeden ogromny park, w którym barokowa i neogotycka architektura pałaców spotyka się z drobnymi obiektami architektonicznymi w stylu romantycznym i krainą przeobrażoną zgodnie z zasadami angielskiego tworzenia pejzaży. Kroměříž - Ogrody i pałac (wpisany na listę UNESCO w roku 1998). Pałac wzniesiony w XVII wieku na starszych fundamentach to wyjątkowo zachowany przykład średniowiecznej barokowej siedziby wysokiej szlachty i nawiązujących do niej ogrodów: Ogród Pałacowy (Podzámecká zahrada) w naturalnym parku pejzażowym angielskiego typu i wczesnobarokowy park ozdobny Ogród Kwiatowy (Květná zahrada). Holašovice - Wiejski zespół zabytkowy (wpisany na listę UNESCO w roku 1998). Holašovice są wyjątkowo dobrze zachowanym przykładem tradycyjnej wsi środkowoeuropejskiej. Na średniowiecznym planie zachowała się duża ilość bogatych zabudowań wiejskich z XVIII i XIX wieku w stylu znanym jako "południowoczeski wiejski barok". Litomyšl - Zamek i zespół zamkowy (wpisany na listę UNESCO w roku 1999). Renesansowy zamek z drugiej połowy XVI wieku jest spektakularnym przykładem arkadowego zamku, wzniesionego pod wpływem włoskim. Pomimo modernizacji wnętrz przede wszystkim na końcu XVIII wieku zachował swój niemal nienaruszony wygląd z czasów renesansu, łącznie z unikatowym sgrafittowym wystrojem fasad i attyk. Zachował się także zespół budynków gospodarczych i ogród. Ołomuniec - Kolumna Trójcy Przenajświętszej (wpisany na listę UNESCO w roku 2000). Pamiątkowa kolumna, wzniesiona w pierwszych latach XVIII wieku, stanowi wyjątkowy przykład zabytku typowego dla Europy Środkowej. Jej wysokość wynosi 35 m, styl jest charakterystyczny, znany jako "ołomuniecki barok", ozdobiony dużą ilością rzeźb sławnego morawskiego artysty, Ondřeja Zahnera. Brno - Willa Tugendhat (wpisany na listę UNESCO w roku 2002). Willa Tugendhat, zbudowana w latach 1929 - 1930 w Brnie, jest jednym z najbardziej spektakularnych funkcjonalistycznych dzieł europejskiego etapu życia architekta Ludwiga Mies van der Rohe. Zastosowanie stalowej konstrukcji szkieletowej bez ścian nośnych umożliwiło architektowi wytworzenie nowego, nieformalnego konceptu uniwersalnej i otwartej przestrzeni, połączonej z otaczającą przyrodą. Třebíč - Dzielnica Żydowska i bazylika św. Prokopa (wpisany na listę UNESCO w roku 2003). Kompleks Dzielnicy żydowskiej i bazyliki to unikatowy przykład bliskiego współżycia kultury chrześcijańskiej i żydowskiej od średniowiecza aż do XX wieku. Bazylika św. Prokopa, pierwotnie wchodząca w skład klasztoru benedyktynów z XIII wieku, została wzniesiona pod wpływem wzorów i tendencji przychodzących z Europy Zachodniej. 


1025. U.S.A.

Timpanogos Cave National Monument to jaskinia w górach Wasatch w American Fork Canyon w Utah. System jaskini składa się z trzech komór spektakularnie wyrzeźbionych w tym: Hansen Cave, Bliski Cave i Timpanogos Cave. Znajdują się tu okazałe stalagmity i stalaktyty, które tworzą niezwykłe formacje. 


1024. U.S.A.

Tower Bridge to pionowy zwodzony mostu znajdujący się w Sacramento, w Kalifornii, który przecina rzekę Sacramento. Pierwotnie był częścią US Highway 40. Teraz jest częścią California State Highway 275. W marcu 1926 roku została zakończona budowa M Street Bridge w Sacramento. Siedem lat później, miasto zdało sobie sprawę, że potrzebuje lepszej przeprawy przez rzeki Sacramento. W przypadku wojny, istniejący most był nieprzystosowany do obsługi ciężkiego ruchu. W dniu 22 grudnia 1933 roku odbyła się konferencja odnośnie planu budowy nowego mostu. Miał to być 16 metrowej szerokości most posiadający cztery pasy ruchu dla samochodów osobowych, oraz jeden duży tor centraly dla kolei. W dniu 15 grudnia 1935 roku, ówczesny gubernator Frank dokonał poświęcenia mostu.


1023. Tajwan

Yu Shan / Jadeitowa Góra to szczyt w pasmie Gór Tajwańskich. Leży na terenie Parku Narodowego Yushan. Jest to najwyższy szczyt wyspy Tajwan oraz najwyższy szczyt Republiki Chińskiej. Yu Shan, podobnie jak całe Góry Tajwańskie, znajduje sie na styku dwóch płyt tektonicznych: eurazjatyckiej oraz filipińskiej. Po anektowaniu Tajwanu przez Japonię szczyt otrzymał nazwę Niitakayama (新高山), co oznacza Nowa Wysoka Góra. Szczyt nazwano tak dlatego, że był wyższy niż dotychczasowy najwyższy szczyt Japonii - Fudżi o 176 m. 


1022. Niemcy

Kraj związkowy Dolna Saksonia ze stolicą w Hanowerze to urodziwy region między rzekami Ems na zachodzie i Łabą na wschodzie; na północy oddycha morskim klimatem Morza Północnego, a na południu wznosi się szczytami Harzu. Blisko południowego wybrzeża Morza Północnego ciągnie się szereg siedmiu Wysp Wschodniofryzyjskich, jak perły nawleczone na nitkę. Każda z nich czaruje zarówno kuracjuszy, jak i urlopowiczów atmosferą nadmorskiego kurortu oraz swoim własnym charakterem.


1021. Ukraina

Ławra Pieczerska w Kijowie obecnie jest siedzibą Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego, złączonego z Patriarchatem Moskiewskim. Historia świątyni sięga połowy XI wieku, kiedy do Kijowa przybyli fundatorzy ławry i założyciele słowiańskiego stanu zakonnego – mnich Antoni, i Teodozy. Pierwszy monastyr powstał na naddnieprzańskich stokach – w pieczarach, od których pochodzi nazwa klasztoru. W XI wieku drugi ihumen Teodozy wprowadził bizantyjską regułę Teodora Studyty, która przewidywała życie we wspólnocie klasztornej i oddawanie się nieustannej modlitwie i pracy. Już w XII wieku klasztor był uważany za miejsce cudowne i oczyszczające z grzechów. 


1020. U.S.A.

Sacramento – miasto w USA, stolica stanu Kalifornia, leżące w Dolinie Kalifornijskiej przy ujściu rzeki American do rzeki Sacramento. Założone w grudniu 1848 roku przez szwajcarskiego imigranta Johana Suttera. Stolica hrabstwa o tej samej nazwie oraz stanu Kalifornia od 25 lutego 1854 roku. 


1019. U.S.A.

Kalifornia - swój przydomek "Złoty Stan" zawdzięcza gorączce złota z 1849 roku, która przyciągnęła tu tysiące ludzi. Był to jeden z kluczowych momentów w dziejach Kalifornii i całego Zachodu Ameryki. Kalifornia została stanem zaledwie kilka dni po odkryciu tu złota. Nie było tu zatem praktycznie żadnej władzy centralnej i początkom gorączki złota towarzyszyła anarchia. Sława Kalifornii wzięła się stąd, że tutaj złoto po prostu leżało na ziemi, czekając na kogoś, kto je znajdzie i podniesie - i doczekało się. Około stu lat później Kalifornia doświadczyła podobnego przypływu ludności. Po drugiej wojnie światowej na zachód ruszyły miliony Amerykanów poszukujących nowych szans i ciepłego klimatu. W Kalifornii znajduje się największa żywa istota na świecie, czyli sekwoja Generał Sherman w Sequoia National Park. Jej obwód wynosi 31,4, a wysokość 83,8 metra. Generał Sherman ma około 2500 lat. To tylko jeden z wielu cudów przyrody. Znajduje się tu również doskonałe miejsce do jazdy na nartach, Death Valley (Dolina Śmierci) najgorętsze miejsce w kraju - oraz jedno z najpiękniejszych wybrzeży na świecie. 


1018. Szwajcaria

Estavayer-le-Lac to średniowieczne maisto na południowo-wschodnim brzegu Jeziora Neuchâtel. Miasto było załozone rpzez Rzymian a potem najechane i splądrowane przez barbarzyńców. W Estavayer można zobaczyć wiele śladów bogatej historii: zamek Savoy z XII wieku, kościół gotycki, klasztor i brukowane uliczeki. 


1017. Estonia

Tallin to miasto kamienic z czerwonymi dachami, baszt i wież. Od 1997 roku średniowieczna zabudowa Starego Miasta stolicy Estonii figuruje na Liście Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Tallińczycy powiadają, że nie ma w mieście zabytku, którego nie ratowały dłuta polskich konserwatorów. W istocie – wystarczy wspomnieć Grubą Małgorzatę, Dom Bractwa Czarnogłowych, Kadriorg czy Pałac Orłowa. W granicach Tallina, choć poza centrum, zwiedzić można malowniczy skansen, dzielnicę Pirita i carski Kadriorg. 


1016. U.S.A.

San Francisco, miasto w USA, w stanie Kalifornia, nad Oceanem Spokojnym, położone na półwyspie między oceanem a zatoką San Francisco. 729 tys. mieszkańców, zespół miejski 1,6 mln mieszkańców, region metropolitalny San Francisco-Oakland-San Jose - 7 mln mieszkańców. Drugie pod względem wielkości (po Los Angeles) miasto zachodniej części USA.


1015. Niemcy

Erfurt (pol. hist. Jarobród) – miasto na prawach powiatu położone w centralnej części Niemiec, stolica Turyngii. Erfurt jest miastem o długiej historii. Założone w 742 miasto było związane z arcybiskupami Moguncji. W XIII - XVII wieku był wolnym miastem. Pomimo burzliwych dziejów Erfurt zachował liczne zabytki; ponad 20 kościołów w tym górującymi nad miastem katedrą i stojącym obok kościołem św. Seweryna, dawne klasztory most Kramerbrücke i liczna zabudowa o konstrukcji szkieletowej. 


1014. U.S.A.

Dziewięć na dziesięć osób zapytanych, gdzie chciałoby skierować pierwsze kroki po przybyciu do USA, odpowie bez namysłu: "Kalifornia". Jedna na dziesięć zapytanych osób odpowie po namyśle: "Kalifornia". Nie jest prawdą, że ten stan jest najpiękniejszy. W każdym stanie w USA jest coś wartego zobaczenia, jedynego w swoim rodzaju. Ale Kalifornia jest najbardziej różnorodna geograficznie i klimatycznie, trzecia pod względem wielkości i najludniejsza. Ma niewiele mniej mieszkańców niż Polska i nie bez powodu ludzie chcą tu mieszkać. Na wyobraźnię działa wiele bodźców. Gubernatorem stanu jest Arnold Schwarzenegger. Największe miasto to Los Angeles. To w Kalifornii jest Hollywood, Dolina Śmierci, Golden Gate, Dolina Krzemowa, Alcatraz, Malibu, Beverly Hills... Można by tak wymieniać jeszcze długo. Historia stanu też jest baśniowa. Ziemie należały do Meksyku, kiedy USA zajęły je zbrojnie. Ale wypłaciły Meksykowi 25 mln dolarów odstępnego. Dobrowolnie. Prawdopodobnie tylko dlatego, że Amerykanie wiedzieli o złożach złota ukrytych na tych terenach. I rzeczywiście – wkrótce odkryto kruszec i ruszyła tu lawina spragnionych bogactwa. To wpłynęło na przyszłość stanu i wydatnie przyczyniło się do szalonego rozwoju regionu. Dziś Kalifornia, do niedawna tak bogata, że będąc samodzielnym państwem znalazłaby się w pierwszej dziesiątce światowych potęg – co zawdzięczała wydobyciu złota, turystyce, produkcji rolnej, przemysłowi elektronicznemu i oczywiście filmowemu – ma ogromny deficyt budżetowy. Równocześnie świadomość, że w razie trzęsienia ziemi połowa stanu może zostać zepchnięta do Pacyfiku, wyrobiła w mieszkańcach umiejętność doceniania dnia dzisiejszego.


1013. Litwa

Kłajpeda to główny port Litwy. Miasto leży nad Bałtykiem w części kraju zwanej Małą Litwą, która obejmuje zachodnie wybrzeże od ujścia Niemna do granicy z Łotwą. Jest to region ciekawy ze względu na różnorodność wpływów kulturowych i bogatą historię. Przez centrum miasta przepływa rzeka Dane. Zabytki nie są mocną stroną miasta, niewielka starówka i zrekonstruowane kamienice to wszystko, co można obejrzeć w centrum. Turystów wabi jednak ciekawy klimat tej miejscowości, w której życie toczy się wartko, panuje atmosfera nowoczesności, swobody i rozrywki. Miasto, w którym skrzyżowały się liczne wpływy kulturowe ma też charakter w dużej mierze skandynawski i hanzeatycki. Jego początki wiążą się z założoną przez Krzyżaków osadą i budową zamku warownego. Jako najciekawszy zabytek Kłajpedy przewodniki wymieniają pochodzący z XIX wieku teatr, który zyskał sobie sławę ulubionego teatru Ryszarda Wagnera. Ponadto z jego balkonu w marcu 1939 roku wygłosił przemówienie Hitler. Na zachód od teatru znajdowała się niegdyś wspomniana wyżej twierdza krzyżacka, niestety niewiele z niej przetrwało do dnia dzisiejszego. 


środa, 20 października 2010

1012. Hiszpania

Palma de Mallorca to stolica i największe miasto Balearów oraz wyspy Majorka. Miasto jest jednym z największych ośrodków turystycznych świata, a jego lotnisko jednym z najruchliwszych w Europie. To zabytkowe miasto ma liczne walory turystyczne. Stara Palma dzieli się na miasto górne i dolne. Górne, na którym pyszni się katedra i budynek parlamentu, to dawna dzielnica arystokracji. Dolne zamieszkiwali niegdyś zamożni kupcy, morscy przewoźnicy i ci, którzy wzbogacili się na konszachtach z piratami, słowem - nuworysze.