735. Włochy

Katedra Santa Maria Assunta w Pizie  powstała w okresie największej ekspansji politycznej i handlowej Pizańskiej Republiki Morskiej w szczytowym momencie jej rozwoju a zatem w czasach prowadzonej bardzo ożywionej wymiany handlowej , gospodarczej i kulturalnej. Nie dziw zatem , że w tym doskonałym dziele na przemian z elementami sztuki klasycznej i lombardzkiej pojawiają się elementy zaczerpnięte ze sztuki bizantyjskiej, ormiańskiej, arabskiej. Pierwszy architekt - genialny Buscheto, połączył tak wszystkie style, że stworzył jedno z najbardziej oryginalnych dzieł włoskiego romanizmu. Katedra imponuje wielkością, harmonią i formą. Wrażenie robi też wnetrze. Z jednej strony nawiązuje do stylu kościołów starochrześcijańskich, z drugiej jest tu jednak nie spotykany w nich rozmach. Niesamowite wrażenie robi środkowa nawa z podwójnym rzędem arkad wykończonych pasmami białego i zielonego marmuru. Na uwagę zasługuje też pochodząca z XIV wieku mozaika nad głownym ołtarzem przedstawiająca zwiastowanie. Najcenniejsza jednak jest pochodząca również z XIV wieku ambona. Jest tak piękna, że trudno od niej oderwać oczy. Właściwie to nie wiadomo co oglądać najpierw - Wszystkie rzeźby tchną życiem. Wszystkie są niezwykle realistyczne. Jest jeszcze ciekawostka na którą też warto zwrócic uwagę. Otóż na środku nawy głównej wisi brązowy świecznik zwany Lampą Galileusza. Legenda mówi, że Galileusz patrząc na ten świecznik odkrył prawo ruchu wahadła. 

734. Włochy

Bazylika Matki Bożej Anielskiej (wł. Bazylika Santa Maria degli Angeli) została zbudowana w pobliżu Asyżu na polecenie papieża Piusa V w latach 1569-1679. W 1909 roku kościół został podniesiony do rangi Bazyliki Patriarchalnej przez papieża Piusa X. Trójnawowa budowla o długości 126, szerokości 65 m i wysokości 75 m do poziomu kopuły, została tak zaprojektowana przez Galeazzo Alessi z Perugii, aby na przecięciu się nawy środkowej i transeptu znalazł się niewielki kościółek pochodzący z X wieku nazywany Porcjunkula (Cząsteczka). Zbudowany kościół powstał dla ochrony pierwszego miejsca związanego z działalnością św. Franciszka. Ogród Różany przy bazylice – rosną w nim krzewy róż pozbawione kolców. Zgodnie z życiorysem świętego, są to róże rosnące już za jego życia w pobliżu zajmowanej przez niego celi. Franciszek nie chcąc ulec pokusie odejścia od obranego sposobu życia rzucił się w nie. W tym momencie róże straciły kolce i tak rosną do dzisiaj. W ogrodzie znajduje się Kaplica Róż ozdobiona freskami Tyberiusza z Asyżu. 

733. Japonia

Kioto (jap. 京都市 Kyōto-shi, dosłownie: miasto stołeczne) – stolica prefektury Kioto, dawniej stolica Japonii i siedziba cesarza. Kioto położone na wyspie Honsiu zostało założone w 794 roku. Przez dziewięć wieków, do 1868 roku miasto pełniło funkcję stolicy. Znajduje się tu ponad 1500 świątyń buddyjskich i około 200 shintoistycznych. Do światowego dziedzictwa należy 17 zabytków w Kioto i jego okolicy. Są to 3 świątynie shintoistyczne , 13 buddyjskich klasztorów (częściowo założonych jako pałace) z przylegającymi wspaniałymi ogrodami oraz zamek Nijo-jo. Zamek ten został zbudowany w 1603 roku, jako siedziba szogunatu. Z innych zabytków wymienić należy skalny ogród świątyni Ryoan-ji. W tym abstrakcyjnym ogrodzie arcydziele , będącym miejscem medytacji znajduje się 15 głazów narzutowych rozrzuconych równomiernie na białym żwirowisku. Bardzo skromne są natomiast pokryte słomą świątynie szintoistyczne.

732. Włochy

Bazylika św. Jana na Lateranie - katedra biskupa Rzymu, jedna z czterech bazylik większych. Bazylika była częścią rezydencji kolejnych papieży od roku 313. Po przeniesieniu siedziby przez Benedykta XI do Perugii, a następnie podczas pontyfikatu Klemensa V do Awinionu Lateran został spalony (1308r.) i ograbiony. Dlatego papież Grzegorz XI wracając z Awinionu przeniósł siedzibę na Watykan. Fasada głównego wejścia do bazyliki została zaprojektowana w XVIII wieku przez Alessandro Galilei w stylu klasycznym. Poniżej gzymsu widoczny jest napis: Omnium Ecclesiarum Urbis et Orbis Mater et Caput – matka i głowa wszystkich kościołów miasta i świata. Znaczy to, że świątynia ta jest katedrą papieży – biskupów Rzymu i zwierzchników całego Kościoła. Fasadę wieńczy piętnaście siedmiometrowych figur, przedstawiających doktorów Kościoła z rzeźbą Chrystusa ustawioną w centralnej części.

731. Australia

Cann River jest maleńkim miasteczkiem na skrzyżowaniu Cann River i Princes Highway. Miasta zapewnia dostęp do Point Hicks, obszaru który był jako pierwszy zkolonizowany przez Europejczyków na wschodnim wybrzeżu Australii. Znajduje się tu Park Narodowy Alfreda zawierający jeden z najbardziej ciepłolubnych lasów deszczowych. Również Park Narodowy Croajingalong - odległe plaże. W pobliżu leży też Park Narodowy Coopracambra z lasem deszczowym w dużej mierze jeszcze nie zpionieryzowanym, a także Rezerwat Bemm River, Park Narodowy Lind i Park Narodowy Pkt Hicks Marine.

730. Włochy

Żadne z włoskich miast nie fascynuje tak jak Rzym. Zagęszczenie pamiątek minionych czasów jest zdumiewające. Nawet po miesiącu spędzonym w Rzymie odnosi się wrażenie, że zaledwie dotknęło się jego bogactwa. Niegdyś było to centrum wielkiego imperium, potem siedziba papieży, którzy silną ręką sprawowali stąd władzę nad swoimi posiadłościami. Dzisiaj też miejsce to różni się od reszty Włoch, jako ośrodek zbiurokratyzowanego i rozbudowanego aparatu władzy, utrzymywanego z pieniędzy wszystkich obywateli. O początkach Rzymu opowiada legenda. Rea Sylwia, córka króla Numitora urodziła dwóch synów. Amuliusz, który odebrał władzę Numitorowi, w obawie przed utratą tronu kazał wrzucić chłopców do Tybru. Wody wyniosły bliźnięta na brzeg, wykarmiła je wilczyca, następnie przygarnął ich pasterz i nadał im imiona Romulus i Remus. Bracia zostali przywódcami niewielkiej społeczności i założyli miasto na Wzgórzu Palatyńskim. Wkrótce między nimi doszło do konfliktu - Romulus zabił Remusa i w 753 r. p.n.e. został pierwszym władcą miasta. 

729. Chiny

W północnej części powiatu Huaiyang stoi Mauzoleum Taihao Fuxi, które nazywane jest "Przodkiem Świątyń". Mauzoleum Taihao zostało zbudowane w okresie Wiosen i Jesieni, a następnie rozwinięte w dynastii Han. Obejmujące ponad 36 ha. Mauzoleum jest grobem legendarnego chińskiego cesarza. Zostało zbudowane na bazie diagramów matematycznych. 

728. Włochy

Usta Prawdy (La Bocca della Verità) to okrągły, marmurowy medalion, o średnicy ok. 175 cm, przedstawiający oblicze brodatego bóstwa. Istnieje wiele teorii na temat jego pochodzenia i funkcji. Jego wiek szacowany jest na ponad 2000 lat. Uważa się, m.in. że medalion mógł być przykrywą zbiornika na wodę, częścią fontanny lub też służyć jako pokrywa wejścia do starożytnego wodociągu. Wedle średniowiecznej legendy, rzeźba pełniła funkcję wykrywacza kłamstw – podejrzany wkładał dłoń w usta, które miały zamykać się, odgryzając kończynę, gdy osoba mówiła nieprawdę. Obecnie usta prawdy znajdują się w przedsionku kościoła Santa Maria in Cosmedin w Rzymie. 

727. Włochy

Bazylika większa (basilica maior), często nazywana jako bazylika patriarchalna od łacińskiej nazwy Patriarchium – pałac papieski, nazwa sugeruje że są one częścią pałacu papieskiego - tytuł honorowy zarezerwowany dla kościołów własnych patriarchów, a obecnie papieża z tronem papieskim i ołtarzem zarezerwowanym dla papieża albo upoważnionych przez niego prałatów. Bazyliki większe posiadają także pewne przywileje: używa się w nich konopeum i tintinnabulum. W takich kościołach organizowane są nadzwyczajne odpusty, istnieją przy nich siedziby kolegiów penitencjarzy, zaś ich kanonicy mają prawo używać cappa magna oraz rokiety. Rzymskimi bazylikami większymi są: Bazylika św. Jana na Lateranie, Bazylika św. Piotra na Watykanie, Bazylika św. Pawła za Murami, Bazylika Matki Bożej Większej.

726. Włochy

Rzym – stolica Włoch, miasto w środkowej części kraju w otoczeniu wzgórz, nad Tybrem. Rzym powstał w epoce żelaza, jako osada Latynów, usytuowana na szczycie Palatynu. Jego mieszkańcy byli prostymi pasterzami owiec. Według tradycji, przekazanej nam przez Liwiusza, Rzym założył Romulus 21 kwietnia 753 p.n.e. i został jego pierwszym królem. Po śmierci Romulusa panowało kolejno sześciu królów. W I wieku p.n.e. armia rzymska, która była bardziej wierna swym dowódcom niż politykom, stworzyła okazję takim ludziom jak Gajusz Mariusz, Sulla, Pompejusz i Cezar, by mogli sięgnąć po władzę. W tym czasie ludność wiejska, której ziemie zdewastował Hannibal w 219 roku p.n.e. masowo przenosiła się do miasta, za nimi podążyli niewolnicy i wyzwoleńcy. Ludność Rzymu szybko podniosła się do ponad pół miliona. Imigrantom nie brakowało pracy, miasto się rozbudowywało, konstruowano drogi, akwedukty, targowiska i świątynie. A wszystko to z podatków, które napływały z prowincji. W 64 wybuchł w Rzymie wielki pożar. Odbudowano miasto jeszcze piękniejsze niż wcześniej. W roku 72 rozpoczęto budowę Koloseum, w 125 Panteon, a w 216 zostały ukończone Termy Karakalli. Imperium do tego czasu rozrosło się do gigantycznych rozmiarów. 

725. Watykan

Kaplica Sykstyńska – papieska kaplica w Pałacu Watykańskim. Budowana w latach 1475-1483 z fundacji papieża Sykstusa IV. Kaplica Sykstyńska od początku była przeznaczona na ważniejsze uroczystości kościelne. Dawniej często odprawiano w niej msze św. Odbywają się tu konklawe, czyli wybory nowego papieża. Specjalny piec wstawiany na czas wyborów ma wyprowadzony ponad dach komin. Kolor wydobywającego dymu informuje zgromadzonych na Placu św. Piotra o wynikach głosowania: czarny - nie udało się jeszcze wybrać nowego papieża, biały - decyzja o wyborze została podjęta. Ściany i sufit Kaplicy zdobią freski. Najstarsze umieszczone są na podłużnych ścianach. Zostały wykonane w latach 1481-1483 przez artystów z Toskanii i Umbrii. Często określane są nazwą "Stara Sykstyna", dla odróżnienia od fresków namalowanych przez Michała Anioła, nazywanych "Nową Sykstyną". Ścianę po lewej stronie zdobi 6 scen z Starego Testamentu, a po prawej umieszczono 6 scen z Nowego Testamentu. Na ścianie na wprost wejścia Michał Anioł namalował fresk "Sąd Ostateczny". Dzieło powstało na zamówienie Pawła III w latach 1535-1541. Kompozycja jest skupiona wokół postaci Chrystusa - sędziego karzącego za grzechy, z Matką Bożą u boku. Wokół zgromadzeni są święci, najczęściej trzymający narzędzia swojej męczeńskiej śmierci. Po prawej stronie ukazany jest św. Piotr z kluczami, poniżej św. Bartłomiej z nożem w ręku i własną skórą (skóra twarzy to autoportret Michała Anioła), na lewo od Bartłomieja - św. Wawrzyniec z rusztem. W górnej części obrazu unoszą się aniołowie trzymający narzędzia Męki Pańskiej. Poniżej centralnej sceny artysta umieścił 11 aniołów bez skrzydeł. Dmą oni w trąby budząc umarłych, którzy, ukazani w dole po stronie lewej, budzą się przy pomocy aniołów, pomagając sobie nawzajem wznoszą się coraz wyżej. Dół po stronie prawej ukazuje scenę strącania do piekieł potępionych przewiezionych na łodzi Charona. Król piekieł to postać z oślimi uszami (Minos), owinięta wężem. Papież Paweł IV zażądał zniszczenia dzieła, uznając je za nieprzyzwoite.

724. U.S.A.

Kapitol Stanów Zjednoczonych (ang. United States Capitol) - budynek położony na Wzgórzu Kapitolskim (ang. Capitol Hill) w Waszyngtonie, pełniący funkcję siedziby Kongresu Stanów Zjednoczonych (amerykańskiego parlamentu). Budynek w oryginale został zaprojektowany przez dr. Williama Thorntona.  Obecna kopuła oraz skrzydło Izby i Senatu są autorstwa Thomasa U. Waltera. Kamień węgielny pod budowę położył Jerzy Waszyngton. Po pożarze w 1814 roku Kapitol został przebudowany, dodano dwa skrzydła oraz kopułę zwieńczoną posągiem Columbii. Kopułę rotundy budynku Kapitolu zdobi Apoteoza Waszyngtona, ogromny fresk pędzla włoskiego malarza Constantino Brumidiego namalowany w 1865 roku. W wielu stolicach amerykańskich stanów stoją budynki rządowe wzorowane na Kapitolu. Budynek Kapitolu mógł być jednym z celów ataku terrorystycznego 11 września 2001 roku. Istnieje spore prawdopodobieństwo, że samolot odbywający Lot United Airlines 93 miał uderzyć w Kapitol. Jednak próba jego odbicia z rąk terrorystów podjęta przez znajdujących się na pokładzie pasażerów i członków załogi spowodowała, że samolot nie osiągnął celu terrorystów i rozbił się w Pensylwanii. 

723. Kanada

Belleville jest miastem położonym u ujścia rzeki Moira w Zatoce Quinte w południowej części Ontario. Pierwotnie istniała tu osada o nazwie Asukhknosk. Nazwa została przemianowana na cześć Lady Arabella Gore w 1816 roku. Znajduje się tu piękny gotycki ratusz zbudowany pod koniec XIX wieku.

722. Szwecja

Globen (Ericsson Globe, wcześniej Stockholm Globe Arena) – szwedzka arena narodowa osadzona w dzielnicy Johanneshov, w południowym Sztokholmie. W arenie odbywają się głównie spotkania hokejowe oraz różnego rodzaju wydarzenia kulturalne oraz muzyczne. Stockholm Globe Arena została oddana do użytku 19 lutego 1989 roku. Jest największym kulistym budynkiem na świecie. Hala Globen jest nowym symbolem Sztokholmu. Hala, w której odbywa się 125 imprez rocznie, ma obwód 690 m i 85 m wysokości w najwyższym miejscu. Wokół niej powstało Globen City z ponad 150 sklepami, hotelami i innymi usługami.

721. Włochy

Savona dostała się pod rzymskie wpływy w 180 roku p.n.e., po wojnach punickich , w którym miasto sprzymierzyło się z Kartaginy. Po klęsce Kartaginy ugieła się przed cesarstwem. Po upadku zachodniego cesarstwa rzymskiego, przeszła pod rządy Lombardów. Jednym z najbardziej znanych mieszkańców Savony był  Krzysztof Kolumb. Savona jest też miastem portowym. Niegdyś główny ośrodek przemysłu żelaza we Włoszech. 

720. Holandia

Zelandia (niderl. Zeeland) to prowincja leżąca na południowym zachodzie Holandii przy granicy z Belgią. Od nazwy tej prowincji wziął nazwę archipelag na Oceanie Spokojnym oraz nazwa kraju Nowa Zelandia a także planetoida 1336 Zeelandia. Zelandia to trzy przylądki z półwyspami połączone tamami i groblami. Jest najbardziej słonecznym miejscem w Holandii. 

719. Meksyk

Jukatan (Yucatán) – półwysep w Ameryce Środkowej, oblany wodami Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej. Pod względem politycznym przynależy do Meksyku, Gwatemali i Belize. Jukatan zbudowany jest z wapieni trzeciorzędowych, z silnie rozwiniętymi zjawiskami krasowymi. Na półwyspie odnaleziono liczne pozostałości kultury Majów – ruiny miast, piramidy oraz świątynie. W języku Majów nazwa Yucatec oznacza "Czarny Jaguar". Znajduje sie tu jedno z bardziej znanych miast Majów. Chichén Itzá to prekolumbijskie miasto założone przez Majów na półwyspie Jukatan około 450 roku. Największy rozwój datowany jest na X-XI wiek. W wieku XIII miasto straciło na znaczeniu, a w XV zostało opuszczone. Nazwa Chichén Itzá znaczy Źródła Ludu Itzá. El Castillo – świątynia nazywana Zamkiem, to Świątynia Kukulkana. Została wzniesiona na piramidzie schodkowej złożonej z dziewięciu tarasów. Schody prowadzą na szczyt piramidy z czterech stron, każdy bieg ma 91 stopni (razem 364 stopnie), 365 stopień (czyli ilość dni roku słonecznego) stanowi wejście do świątyni. U dołu schodów rzeźbione wyobrażenia głów Upierzonego Węża strzegły wejścia do świątyni. Niedaleko Chichén Itzá znaleźliśmy kolejny cud. Tym razem cud natury – Cenote Ikkil. Cenote to jaskinie połączone z podziemnymi zasobami wody gruntowej i niekoniecznie posiadają lustro wodne widoczne na powierzchni, lecz najbardziej znane są duże, otwarte cenotes. Ze względu na ograniczone opady i brak rzek, cenotes były dla Majów podstawowym źródłem wody i to przez cały rok. Duże miasta, takie jak Chichén Itzá budowano więc wokół tych naturalnych studni. Niektóre z nich pełniły również ważną rolę rytualną, związaną z kultem boga deszczu i wody Chaaka. Wierzono, że studnie te prowadzą w zaświaty. 

718. Indonezja

Borobudur – buddyjska świątynia na Jawie, na obszarze porośniętej dżunglą równiny Kedu, powstała pomiędzy 750 a 850 rokiem n.e., kiedy nad Jawą panowała zhinduizowana dynastia Śailendrów. Świątynia buddyjska wyrosła z mniejszego zamierzenia architektonicznego poświęconego Śiwie. Konstrukcja świątyni odzwierciedla buddyjską wizję świata. Ma budowę tarasową, na pięciu czworobocznych tarasach dolnych znajdują się reliefy przedstawiające sceny z życia Buddy i dżataki. Na trzech górnych tarasach kolistych mieszczą się 72 dagoby, zaś w każdej z nich (poza jedną) znajduje się figura Buddy. Całość wieńczy większa od innych dagoba. Budowla nie posiada pomieszczeń wewnętrznych, przeznaczona jest do rytualnej pielgrzymki. Jeden z pomników Buddy w pozie medytacyjnej jest uważany za szczęśliwy. Lokalni przewodnicy mówią, że jeśli kobieta dotknie pięty buddy a mężczyzna jego palca, będzie im towarzyszyć szczęście. Borobudur stracił na znaczeniu w XI wieku. Dla świata budowlę odkrył w 1814 roku jeden z angielskich oficerów. Kompleksową odbudowę prowadzili Holendrzy w latach 1907-1911. W 1991 roku Borobudur wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

717. Turcja

Pałac Küçüksu znajduje się w rejonie Bosforu. Został zbudowany w 1856 roku przez sułtana Abdulmecit. Jak większości tego typu budynków, pałac został wybudowany jako letnia rezydencja sułtana. W późniejszych latach był używany jako zamek myśliwski. Otoczony jest pieknym ogrodem. Budynek zbudowany jest w stylu europejskim, pokoje i sale ozdobione są wspaniałymi kominkami z włoskiego marmuru, parkietami z drewna, meblami z Europy, kryształowymi żyrandolami i lustrami.  

716. Australia

Melbourne – stolica i największe miasto stanu Wiktoria oraz drugie pod względem wielkości miasto w Australii (po Sydney). Melbourne było stolicą Australii od 1901 do 1927 roku, kiedy przeniesiono stolicę zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami do Canberry. Melbourne za swoje walory było dwukrotnie uznane przez magazyn The Economist za "Najlepsze miasto do życia na świecie". Nazwa miasta pochodzi od premiera Wielkiej Brytanii, Williama Lamba, wicehrabiego Melbourne. Miasto położone jest nad zatoką Port Phillip u ujścia rzeki Yarra, której aborygeńska nazwa oznacza płynącą wodę. Melbourne zostało założone 8 czerwca 1835 roku przez grupę wolnych osadników pod przywództwem Jana Batmana, w przeciwieństwie do innych stolic Australii, które były z początku koloniami karnymi.  Odkrycie złota w środkowej Wiktorii w latach 50. XIX wieku zapoczątkowało gorączkę złota i Melbourne szybko rosło jako największe miasto portowe w regionie. W latach 80. XIX wieku Melbourne było drugim największym miastem Imperium Brytyjskiego i było znane jako Wspaniałe Melbourne. Jednym z ciekawszych miejsc w mieście jest stadion olimpijski zwany Melbourne Cricket Ground bądź MCG lub The G. Uważany jest za stolicę i serce australijskiego sportu. Był główną areną wydarzeń Letnich Igrzysk Olimpijskich w 1956  roku.